بازنگری در قانون خانه‌باغ؛ نسخه سوم چمران برای باغات تهران

يکشنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۰۹:۱۴ | کد مطلب: ۳۸۰۴۰
بازنگری در قانون خانه‌باغ؛ نسخه سوم چمران برای باغات تهران
 هفته گذشته رئیس شورای شهر تهران از بازنگری در قانون خانه‌باغ خبر داد؛ مصوبه‌ای که در شورای پنجم جایگزین مصوبه موسوم به برج‌باغ شد. در این جلسه سروری نقدهای وارد‌شده به مصوبه برج‌باغ را سیاسی توصیف کرد و گفت در این حوزه به چمران ظلم شده است.

بهانه بازنگری در این مصوبه را مدیران تازه شهر قفل‌شدن ساخت‌وساز در مناطق شمالی تهران عنوان می‌کنند و اینکه از زمان اصلاح قانون تنها سه پروانه برای ساخت‌وساز در باغات که دیگر برای برج‌سازان شمال تهران به‌صرفه نیست، درخواست شده است.
 
پس از این جلسه بسیاری از کارشناسان حوزه شهری نسبت به بازگشت برج‌باغ‌ها برای نابودی اندک باغات تهران هشدار دادند. روز جمعه خبری به نقل از مهدی چمران در سایت اطلاع‌رسانی شورای شهر تهران منتشر شد، مبنی بر اینکه قرار نیست مصوبه برج‌باغ‌ها احیا شود؛ بلکه مدیریت شهری جدید به دنبال راه سومی است که هم صاحبان باغ از نظر ساخت‌وساز دچار مشکل نشوند و هم درختان و فضای سبز حفظ شود.
 
اینکه قرار است در نسخه سوم چه تصمیمی برای علاقه‌مندان به ساخت‌وساز در باغات گرفته شود، مشخص نیست؛ اما سخنان روز گذشته مهدی چمران با خبرگزاری فارس نشان می‌دهد که هدف نسخه سوم صیانت از باغات تهران، بیشتر دل‌نگرانی سازندگان و فعالان حوزه ساخت‌وساز را دنبال می‌کند.
 
چمران به این خبرگزاری گفته است که تخریب و حملاتی که علیه شورای ششم شروع کرده‌اند، کاملا سیاسی است. سابقه این کار به دوره‌های قبل از شورای پنجم می‌رسد که تبدیل به قانون فعلی شده؛ البته قانونی که در حال اجراشدن در شورای چهارم بود، او گفته فلسفه کاری ما این است، کسی که درخت و باغ را دارد، نباید نقره‌داغ کنیم.

الان کسی که زمین او درخت دارد، زمینش ارزشش را از دست می‌دهد و یک زمین دیگری که گاهی محل دفن زباله‌ها و خاکریزها شده، ارزش بیشتری پیدا می‌کند؛ چرا‌که درخت ندارد. موضوع ما درمورد باغات بزرگ نیست؛ چرا‌که رویکرد درمورد باغات بزرگ متفاوت است و اگر بودجه به دست‌مان برسد، باید باغ‌های بزرگ را خریداری کنیم و به فضای سبز عمومی تبدیل شود؛ البته اگر مالکان نخواهند، موضوعش بحث دیگری است.
 
او ادامه می‌دهد: منظور ما اکنون درمورد باغات خانه‌باغ‌های 500 تا هزار‌متری است که درخت‌های کمتری دارد. بر‌اساس برنامه‌ای که در شورای پنجم مدنظر قرار گرفت، افرادی که این خانه‌باغ‌ها را دارند، 15 درصد بیشتر نمی‌توانستند بسازند و حداکثر هم در دو طبقه به آنها مجوز داده می‌شود. این در حالی است که ممکن است یک زمین در مجاورت همین باغ که تبدیل به خاکروبه شده، بتواند در 60 درصد و در شش طبقه بسازد.

همین مسئله سبب می‌شود مالکان خانه‌باغ‌ها بروند درخت‌های‌شان را خشک کنند و شورای پنجم با این اقدام دشمنان درختان را زیاد کرد. با قانونی که آنها گذاشتند، مالکان این باغ‌ها ده‌ها برابر ضرر می‌کنند. مردم اکنون ناراضی هستند و مراجعات زیادی دارند و می‌خواهند زمین‌های‌شان را بسازند؛

ولی با تعداد درخت برای‌شان مقرون‌به‌صرفه نیست. با قانون فعلی اگر به ازای هر 25 مترمربع یک درخت در زمین‌شان داشته باشند، بسیار متضرر می‌شوند؛ بنابراین آنها را بسیاری از مواقع خشک می‌کنند. ما می‌گوییم نباید تشویق به خشک‌کردن درخت کنیم. از طرفی ساختمان‌سازی هم به‌اصطلاح خوابیده و قفل شده و علاوه بر اینکه تحریم‌های آمریکا سبب بروز مشکلاتی در حوزه ساخت‌وساز شد، شورا هم گام‌های درستی برنداشت.

ساختمان‌سازی با هزاران آیتم در ارتباط است و برای اینکه ساخت‌وساز انجام گیرد، هزاران کارخانه از کارخانه‌های تولید شیشه،‌ آهن، سنگ، چوب و سیمان فعال می‌شوند و زمانی که ساختمان‌سازی قفل شود، کارخانه‌ها به خواب می‌روند و کارگران بی‌کار می‌شوند؛ بنابراین نباید خودمان به این تحریم‌ها دانسته و ندانسته دامن بزنیم.
 
به گفته چمران قفل‌کردن ساخت‌وساز به ضرر اقتصاد کشور است و قطعا یک مالک وقتی زمینش ساخت‌وساز در آن مقرون‌ به‌صرفه نباشد، این کار را انجام نمی‌دهد.
 
اما سید آرش حسینی‌میلانی، رئیس کمیته محیط زیست و خدمات شهری شورای پنجم شهر تهران، معتقد است این نوع جهت‌گیری‌ها آخرین دارایی سبز شهر تهران را هم از بین می‌برد. او به رسانه‌ها گفته است که اگر ساخت‌وساز اولویت ما باشد، طبیعتا دارایی سبز نمی‌تواند در برابر انگیزه اقتصادی و رانت‌ها در حوزه ساخت‌وساز مقاومت کند.
 
به گفته او حدود هزار میلیارد تومان درآمد شهرداری از راه ساخت‌وساز مربوط به برج‌باغ‌ها در مدت 10 سال ایجاد شده بود. این قابل مقایسه با درآمدهای دیگر شهرداری در زمینه صدور پروانه و سایر عوارض ساختمانی نیست. اینکه بگوییم این موضوع منجر به قفل‌شدن اقتصاد شهری شده است و تعابیر این‌چنینی به کار ببریم و این را به چند لکه باغ باقی‌مانده وصل کنیم، جفایی در حق باغات شهر تهران است.
 
میلانی هشدار می‌دهد که حدود هزارو 620 هکتار از باغات شهر تهران باقی‌ مانده است. تغییر قانون خانه‌باغ ممکن است منجر به نصف‌شدن این عدد شود.
 
محمدجواد حق‌شناس، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای پنجم شهر تهران، در این زمینه می‌گوید: اگر نقشه‌های هوایی سال‌های پیش را با امروز مقایسه کنیم یا حتی سراغ نقشه‌های هوایی هم نرویم و کمی به اطرافمان نگاه بیندازیم، می‌بینیم که چه بلایی بر سر باغات تهران آمده است.

مناطق شمالی تهران که روزگاری پر از باغ بودند، حالا جز اندک درختی در آنها باقی نمانده است اینها تنفس‌گاه‌ها و ریه‌های شهر محسوب می‌شوند و بی‌مبالاتی، بی‌توجهی و سیاست‌گذاری‌های نامناسب و تشخیص اشتباه نیازهای شهر باعث شده بخش زیادی از فضای شهر از بین برود و باغ‌های تهران که در مناطق شمالی و حوزه‌های غرب و شرق شهر بودند، با چالش‌های جدی روبه‌رو شود؛ با همین عنوان نادرست برج‌باغ‌ها.
 
او ادامه می‌دهد: بخش زیادی از فضای سبز تهران از بین رفت و ما شاهد شکل‌گرفتن برج‌هایی در محدوده‌هایی بودیم که پیش‌از‌این پر از باغ بودند؛ اما حالا به مناطق مسکونی، اداری و تجاری تبدیل شدند و عملا اثری از باغ‌ها باقی‌ نمانده است.

شورای شهر ششم نباید اشتباهات راهبردی گذشتگان را تکرار کند و بخواهد رفتارهای نادرستی را که در زمان احمدی‌نژاد و قالیباف در حوزه باغات شد، دنبال کند. همین وضع موجود شهر هم به‌‌گونه‌ای است که در بخش عمده‌ای از سال هوا به‌گونه‌ای است که تنفس به‌سختی انجام می‌شود. نباید با تصمیمات‌مان وضعیت شهر را بحرانی‌تر کنیم و به شهر آسیب برسانیم.

قابل درک است که شهرداری و مدیریت شهری جدید با مشکل جدی مدیریت منابع روبه‌رو است؛ ولی ما برای تأمین منابع و مدیریت شهر نباید سراغ ساده‌ترین راه تأمین منابع که تخریب درختان و باغ‌هاست، برای ساختمان‌سازی برویم. باید تلاش کنیم دولت را در تأمین هزینه‌های شهر مشارکت بدهیم. شهرداری مطالبات زیادی از نهادهای حاکمیتی و نظامی دارد که قابل وصول نیست. اعضای شورا به کمک شهرداری بیایند و تلاش کنند برای تأمین منابع شهر این حقوق مردم احیا شود.