خانۀ «حاجی شکری»؛ میراث فرهنگی یک پس از دیگری در صف تخریب

سه شنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۴:۰۴ | کد مطلب: ۳۵۴۳۹
خانۀ «حاجی شکری»؛ میراث فرهنگی یک پس از دیگری در صف تخریب
در کوی محله نو، بین دو خانه‌ ثبت ملی شده‌ «حاج مصور الملکی» و «طوسی زاده»، خانه‌ای به نام «حاجی شکری» قرار دارد که ۱۵ خرداد، با پیگیری فعالان میراث فرهنگی، یگان حفاظت میراث استان اصفهان مانع ادامه‌ نابودی آن شد اما بار دیگر، خبر رسید که تخریب این بنا تاریخی، همچنان ادامه دارد.
اسکان نيوز: «تخریب‌گران، روزهای تعطیل فعال‌تر می‌شوند.» محسن افشار، مرمتگر بناهای تاریخی با گفتن این جمله سخنش را آغاز می‌کند و سپس، ماجرا تخریب خانه‌ تاریخی حاجی شکری را، این‌گونه شرح می‌دهد: خانه‌ تاریخی حاجی شکری چند ورثه داشت که با هم تفاهم نداشتند و به همین دلیل خانه را با قیمتی پایین، به مالکی که قصد داشت روی آن ساختمانی تازه بسازد، فروختند. بعد از گذشت مدتی، مالک خانه به این بهانه که دزد و معتاد وارد ملک شده و همسایه‌ها شکایت کرده‌اند، دو نفر را مأمور کرد تا تمام طاق‌های خانه‌ حاجی شکری را خراب کنند و شاید با این کار قصد داشت از ثبت شدن این خانه در فهرست میراث ملی جلوگیری کند تا فرایند صدور جواز ساخت‌وساز برای آن به مشکل برنخورد.

او ادامه می‌دهد: متاسفانه کسی به خاطر تخریب طاق‌های این خانه‌ی ستاره‌دار مالک را مجازات نکرد و همین بی‌توجهی باعث شد که او بار دیگر به این بهانه که معتادها از دروپنجره‌ این خانه برای روشن کردن آتش استفاده می‌کنند، دو نفر را برای بیرون آوردن تمام در و پنجره‌ها اجیر کند.

به گفته‌ افشار، تبدل یک‌ خانه‌ تاریخی به زباله‌دانی و محل رفت‌وآمد معتادان، سپس تخریب آن از درون، حفظ دیوارها و در نهایت، اقدام برای اخذ پروانه‌ ساخت‌وساز سناریوی نخ‌نما شده‌ای است که بسیاری از مالکان خانه‌های تاریخی اجرا می‌کنند و تا وقتی این روش نتیجه می‌دهد، از آن دست‌بردار نیستند.



تخریب داخلی خانه‌ تاریخی حاجی شکری طی روزهای گذشته

این مرمتگر بناهای تاریخی تصریح می‌کند: طی روزهای گذشته، علاوه بر تخریب در و دیوار خانه‌ حاجی شکری برخی از درختان سرسبز حیاط آن هم قطع شد و در عکس‌های ثبت‌شده مشخص است جبهه‌ی شرقی خانه که مجاور خانه‌ تاریخی طوسی‌زاده است، به‌صورت کامل از بین رفته.

او می‌گوید: در پی تماس‌ها و پیگیری‌های مکرر فعالان میراث فرهنگی با یگان حفاظت میراث فرهنگی استان اصفهان و معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان اصفهان، روز جمعه، چهاردهم خردادماه یگان حفاظت مانع ادامه‌ تخریب خانه‌ حاجی شکری شد و گمان می‌رفت که بنا نجات پیدا کرده باشد، اما به این دلیل که تمام ابزارآلات تخریب هنوز در خانه وجود دارد، از صبح ۱۶ خرداد ماه دوباره عملیات انهدام این خانه‌ ستاره‌دار که تا سال ۱۳۹۵ تمام طاق‌های آن سالم بود، آغازشده است.



تصویر هوایی که نشان می‌دهد تا سال ۱۳۹۵ سقف خانه‌ قاجاری حاجی شکری سالم بوده است.

افشار با ابراز نگرانی یادآور می‌شود: کمتر جایی در اصفهان هست که هنوز چند خانه‌ تاریخی در کنار هم وجود داشته باشد و یک بافت را تشکیل بدهد. کوی محله نو این مزیت را دارد و نباید به‌سادگی اجازه داد که در این بافت، خانه‌ تاریخی تخریب شود و جا آن یک ساختمان امروزی قد علم کند.

این فعال میراث فرهنگی، ادامه‌ تخریب غیراصولی خانه‌ی حاجی شکری را برای خانه‌ی مصورالملکی و طوسی‌زاده نیز آسیب‌زا می‌داند و هشدار می‌دهد که در صورت سکوت نهادهای مسئول، سایر مالکان نیز همین راه را در پیش می‌گیرند و دیگر چیزی از بافت تاریخی محله نو باقی نمی‌ماند.

او خاطرنشان می‌کند: حسین امین افشار، رئیس گروه نظارت بر اماکن تاریخی کشور حدود پنج ماه پیش طی بازدیدی که از خانه‌ طوسی‌زاده در اصفهان داشت، پیرو نگرانی فعالان میراث در خصوص تخریب خانه‌ی تاریخی حاجی شکری، صراحتا به معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان اعلام کرد که نباید اجازه‌ تخریب و پروانه‌ ساخت به مالک داده شود، اما متأسفانه حتی این هشدار نیز کارگر نیفتاد.



تخریب کامل جبهه شرقی خانه‌ قاجاری حاجی شکری

افشار بر ضرورت برخورد جدی با مافیای تخریب خانه‌های تاریخی در اصفهان تأکید می‌کند و می‌گوید: حدود شش ماه پیش نیز خانه‌ صفوی «کیمیاگری» که در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده بود شبانه تخریب شد. در کل، خرید خانه‌های تاریخی با قیمت پایین به دلیل نبود تفاهم بین ورثه، تخریب آن از داخل به‌صورت شبانه و در ایام تعطیلات و سپس، ساختن آپارتمان‌های چند طبقه به‌جای آن، روندی است که برای بسیاری از خانه‌های تاریخی ثبت ملی شده و نشده‌ی اصفهان اتفاق می‌افتد و اگر قدرتی مقابل این مافیا نایستد، در آینده‌ای نزدیک چیزی از بافت تاریخی اصفهان باقی نخواهد ماند.

ناصر طاهری، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان ۱۵ خردادماه در واکنش به این تخریب به خبرگزاری تسنیم گفته است: «به‌موجب آن که مالک خانه شکری به‌صورت مخفیانه اقدام به تخریب خانه کرده با اعزام یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی و توقف ادامه فعالیت افراد حاضر در محل، گزارشی از وضعیت آماده و به دنبال ارسال آن به سازمان میراث فرهنگی، بر اساس گزارش یگان حفاظت به دادسرا شکایت می‌کنیم و با شهرداری منطقه نیز مکاتبه خواهیم کرد که به‌منظور درس عبرتی برای سایرین مالکان خانه‌های تاریخی هیچ مجوزی برای مالک این خانه صادر نشود.»



بخشی از هشتی خانه‌ قاجاری حاجی شکری که ۱۶ خرداد ماه تخریب شد

عبدالرضا عرب‌بافرانی، فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان اصفهان نیز در پاسخ به این سئوال که «چرا تخریب خانه‌ تاریخی حاجی شکری هنوز متوقف نشده؟» می‌گوید: خانه‌ حاجی شکری در فهرست میراث ملی به ثبت نرسیده و طی تذکری که یکشنبه_۱۶ خردادماه به مالک دادیم، اعلام کرد که چون در و پنجره‌های چوبی بنا را موریانه خورده، قصد داریم آن را عوض کنیم و نیت تخریب نداریم.

او با بیان این‌که اگر خانه‌ حاجی شکری در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده بود، اداره کل میراث استان اصفهان توان برخورد جدی‌تری را با مالک آن داشت، ادامه می‌دهد: در حال حاضر به این مالک بار دیگر تذکر دادیم و اعلام کردیم که اگرچه بنا در فهرست میراث ملی ثبت‌نشده اما واجد ارزش است و انجام هر اقدامی در آن باید با هماهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان باشد. به همین منظور مالک باید صبح ۱۷ خردادماه برای تعیین تکلیف به این اداره کل مراجعه کند.

ایسنا نوشت، فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی استان اصفهان، وجود مافیای تخریب خانه‌های تاریخی در اصفهان را نیز رد می‌کند و می‌گوید: این مساله صحت ندارد.