مجوز رانت پنهان

سه شنبه ۳۱ فروردين ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۱۰ | کد مطلب: ۳۴۷۱۲
مجوز رانت پنهان
ديروز، انتشار خبري به نقل از مدير كل سازمان غذا و دارو درباره صدور مجوز واردات واكسن گران و ناياب كرونا براي سه شركت از بخش خصوصي، حكايت‌هاي كهنه درباره رانت‌خواري از كنار واردات دارو را زنده كرد و اولين نتيجه‌اش، انتشار فيلم كوتاهي بود كه شايد از باب تلنگر به دولت خواب‌آلود، وايرال شد.
ديروز، فيلمي در فضاي مجازي منتشر شد كه سه نفر با چهره‌هاي نامعلوم اما در حال صحبت به زبان فارسي را، در حال باز كردن بسته حاوي واكسن «فايزر» نشان مي‌داد.

انتشار اين فيلم، حاشيه‌هاي چند ماهه نحوه تامين و دسترسي به واكسن كوويد 19 را چند برابر كرد؛ واكسني كه به گفته وزير بهداشت، به دشواري و با چشم‌انتظاري‌هاي طولاني تامين و تحويل مي‌شود و به دليل همين دشواري‌ها و تنگناهاي توزيع يك‌باره و سراسري،  60 ميليون ايراني، كد نوبت چند ماهه براي تزريق واكسن در دست گرفته‌اند.

حالا همين واكسن و آن هم از برندي كه به كلي و به دستور حاكميت ممنوع از ورود شده، در مقابل لنز يك دوربين خانگي و توسط افرادي با هويتي محفوظ، در يكي از خانه‌هاي شهر من يا شهر شما، رونمايي مي‌شود.

ظرف ماه‌هاي گذشته و در حاشيه اعتراضات كاربران شبكه‌هاي اجتماعي به اهمال دولت در واردات واكسن كوويد 19، اخباري تاييدنشده درباره فروش مقادير بسيار محدود و انگشت‌شمار واكسن‌هاي وارداتي توسط دلالاني كه حتما از حاشيه امن بسيار ضخيم و البته روابط پيچيده و بسيار قدرتمند با شبكه واردات داروهاي يارانه‌اي و برخوردار از منابع ارزي دولت و ملت بهره‌مند هستند، منتشر شد و طبيعي است كه مقامات انتظامي و امنيتي كشور هم در پاسخ به اين اخبار، چاره‌اي جز تكذيب نداشته‌اند.

راه يافتن داروهاي ممنوعه به بازار سياه و قاچاق معكوس داروهايي كه با ارز دولتي تامين مي‌شود، حكايتي دنباله‌دار است كه سابقه‌اش به سال‌هاي پاياني دهه 70 و انتشار اولين شايعات درباره وجود مافياي دارو مي‌رسد.

ظرف 20 سالي كه گذشته، فعاليت مافياي دارو در كشور، هيچگاه تكذيب نشده اگرچه  دولت‌هاي اين دو دهه، تلاش كرده‌اند تصوير پاك و محجوبانه‌اي از نظام سلامت و دست‌اندركاران تامين دارو ارايه دهند اما اشكال از جاي ديگر است؛ اشكال از تزلزل نفس اماره در مقابل چربي پيشنهادات آن صاحب سرمايه‌اي است كه با ريال‌ها و دلارهايش، صاحب قدرت هم مي‌شود و به مدير عالي‌مقام يا دون‌پايه، تعارفي هدفمند مي‌زند كه صفرهايش و مقدارش، از مواجب رسمي دولتي، صد البته، وسوسه‌انگيز‌تر است.

ديروز، انتشار خبري به نقل از مدير كل سازمان غذا و دارو درباره صدور مجوز واردات واكسن گران و ناياب كرونا براي سه شركت از بخش خصوصي، حكايت‌هاي كهنه درباره رانت‌خواري از كنار واردات دارو را زنده كرد و اولين نتيجه‌اش، انتشار فيلم كوتاهي بود كه شايد از باب تلنگر به دولت خواب‌آلود، وايرال شد. 

اينكه سازه‌هاي ويرانه تامين كالاهاي استراتژيك و اساسي در ايران، چه زمان در مقابل زلزله‌هاي مهيب و خانمان‌برانداز رشوه و رانت، مقاوم خواهد شد، هيچ معلوم نيست. اين دولت كه به پايان عمر رسيده  و حالا در سي و يكمين روز از فروردين و كمتر از دو ماه مانده تا انتخابات رياست‌جمهوري سيزدهم، اعضاي كابينه، چمدان‌هاي‌شان را پشت درهاي پاستور چيده‌اند و منتظر سوت آخر هستند.

اينكه سعيد نمكي كه دومين وزير بهداشت در دولت دوازدهم است، چند ماه يا چند سال بعد از پايان وزارت، پرده از رانت واكسن كوويد 19 و علت رضايت اجباري دولت به پذيرش حضور بخش خصوصي براي واردات اين كيمياي جان سوز بردارد، معلوم نيست.

فعلا مدير رسانه‌اي وزارتخانه‌اش، كيانوش جهانپور، در گفت‌وگويي كه با  «اعتماد» دارد، خطر رانت را رد نمي‌كند و احتمالش را هم منتفي نمي‌داند. چه وقت اما جزييات اين تهاتر جان و ريال افشا خواهد شد؛ شايد به عمر وزير بهداشت قد ندهد، به عمر من و شما هم ظرف روزهاي گذشته، اخباري درباره احتمال ورود بخش خصوصي به واردات واكسن كوويد19 منتشر شده است.

بخش خصوصي چطور مي‌تواند واكسن وارد كند؟

بخش خصوصي، به شرط وجود ظرفيت مازاد بر توافقات دستگاه ديپلماسي و سفراي ما در خارج از كشور همچنين ارايه مستندات مويد توانايي تامين واكسن با ظرفيت‌هاي جديد، اجازه واردات خواهد داشت.

وزارت امور خارجه و سفراي ايران، براي خريد واكسن همكار شما هستند؟

در تمام ماه‌هاي گذشته، پيشاني مذاكرات، دستگاه ديپلماسي و سفراي ما در كشورهاي هدف بودند كه البته تعداد اين كشورها هم، متعدد نيست چون توليد‌كنندگان و تامين‌كنندگان واكسن كوويد19، محدود هستند و نقاط هدف مذاكرات ما هم در اين مدت، روسيه و چين و هند بودند كه سفيران جمهوري اسلامي ايران، از تابستان سال گذشته، اين مذاكرات را آغاز و پيگيري كردند و در مواردي هم به نتايجي رسيد و برخي نتايج هم ممكن است محقق شده باشد.

از جمله، توليد مشترك واكسن اسپوتنيك V در برخي شركت‌هاي ايراني است كه به زودي عملياتي مي‌شود و همچنين، قرارداد دوباره‌اي هم براي خريد 60 ميليون دوز واكسن اسپوتنيك V از روسيه، علاوه بر واردات قبلي، منعقد شد و تمام اين اتفاقات؛ تامين واكسن، عقد قرارداد، ثبت سفارش و توليد مشترك و انتقال فناوري در كوبا و روسيه و چين و هند، همه از مسير مذاكراتي است كه پيشاني آن، دستگاه ديپلماسي؛ وزارت امور خارجه و سفراي جمهوري اسلامي ايران بودند.

به هر حال، وضعيت واكسن كوويد19 با ساير داروها و واكسن‌ها متفاوت و مذاكرات براي تامين اين واكسن، عموما ميان دولت‌هاست و بنابراين، در حال حاضر و حتي تا چند ماه آينده، در تامين واكسن كوويد19، شركت‌هاي واردكننده دارو، حضور تجاري مستقل نخواهند داشت چون تا امروز هم، به دنبال رايزني سفراي ايران و با حمايت وزارت بهداشت، قراردادهاي خريد واكسن از هند و چين و روسيه منعقد و در مواردي هم محقق شده است.

حالا، اگر علاوه بر مجموع اين روند، ظرفيت فراتر در بخش خصوصي موجود باشد، حتما استقبال مي‌كنيم اما قرار نيست اعتبارات جاري كشور را با حركت موازي و براي مذاكره‌كننده موازي؛ آن هم زماني كه نماينده رسمي جمهوري اسلامي ايران در حال مذاكره است، مخدوش كنيم.
 
مرجع: اعتماد