کوه بی‌بی‌شهربانو ذره‌ذره آب می‌رود

يکشنبه ۲۱ دی ۱۳۹۹ ساعت ۱۴:۲۰ | کد مطلب: ۳۳۰۹۰
کوه بی‌بی‌شهربانو ذره‌ذره آب می‌رود
کارخانه‌های تولید مصالح در منطقه بی‌بی‌شهربانو متهم بهره‌برداری از کوه این منطقه هستند.
اسکان نيوز:  «سکوت است و سکوت، حتی صدای باد نمی‌آید. درون حفره عمیق دره‌مانندی به وسعت چند هزار متر مربع ایستاده‌ایم. یک سمت دره دیوار سنگی تکه‌تکه شده به ارتفاع حدود ۱۵۰متر قرار دارد. بالای دیواره کنده‌شده، خورشید وسط آسمان است. بر لبه دیوار، بولدوزری با چنگال‌های آهنی به جان کوه افتاده است. تصویر بولدوزر در فضای ضد نور، سیاه، دور و کوچک است ولی وقتی به هیبت دره که توسط بولدوزر خورده‌ شده چشم می‌دوزید، بولدوزر هر لحظه بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود؛ تا جایی که بلندی صدایش در فضا می‌پیچد. سمت دیگر دره، تکه‌سنگ‌های شکسته روی هم تلنبار شده‌اند. در انتهای سنگ‌ها و امتداد دره نگاهتان می‌رسد به اتوبان، بعد ردیف ماشین‌های در حال عبور، انبوه ساختمان‌های سر به فلک کشیده و آسمان دودگرفته و هوایی که توان چرخیدن ندارد. گویا تکه‌سنگ‌های شکسته بر تصویر شهر آوار شده‌اند.

این‌جا کوه تاریخی بی‌بی‌شهربانو میراث طبیعی شهر ری و جنوب پایتخت است. هسته اصلی معماری بی‌بی‌شهربانو در کوه، بنای تاریخی مربوط به دوران ساسانیان است. از بالای کوه که بلدوزرها و ماشین‌آلات سنگین تکه‌تکه‌اش کرده‌اند نگاه که می‌کنید، آثار باستانی شهر ری مانند دژ رشکان، رصدخانه قدیمی و ... به چشم می‌خورند که با کوه بی‌بی‌شهربانو یک مجموعه و قطب گردشگری شهر ری را به‌ وجود می‌آورند. تصویر جالب‌تر در کوه بی‌بی‌شهربانو رویت گونه‌های زیستی گیاهی و جانوری مانند پرستوها، عقاب طلایی، انواع گیاهان و ... هستند که می‌توانند بر جاذبه گردشگری کوه بیفزایند ولی در میان کوه نشانه‌ای از علائم گردشگری مشاهده نمی‌کنید. در مقابل با حفره‌های عمیق دره‌مانند، ماشین‌آلات بزرگ سنگین و ... روبه‌رو می‌شوید که روایت روشن بهره‌برداری از معدن سیمان کوه بی‌بی‌شهربانو هستند. در عبور از کوه تصویر کامیون‌ها، وانت‌ها، سوراخ‌های سیاه داخل کوه که در اثر انفجار برای دستیابی به معدن‌های سیمان به‌ وجود آمده‌اند، سگ‌های نگهبان و کارگران دیده می‌شوند. در جایی روی تابلوی زردرنگ نوشته شده است: «حق تقدم با خودروهای سنگین است.» روی سطل‌های پلاستیکی یا میله‌های آهنی که فضای کوه را از جاده خاکی جدا می‌کنند هم جملات تبلیغاتی برای کارهای ساختمانی را مشاهده می‌کنید.

در انتها آخرین پیچ جاده خاکی مسیر سربالایی کوتاه که به بقعه بی‌بی‌شهربانو می‌رسد، راه در حال آسفالت‌شدن است اما به فاصله ۱۰۰ قدم مانده به پلاکارد راهنمای بقعه بی‌بی‌شهربانو، تصویر گودال‌ها و ماشین‌آلات سنگین و ... باز هم هجوم می‌آورند؛ جایی که در انتهایش نمای کاملی از کارخانه‌های سیمان به چشم می‌خورد. محله امین‌آباد در مجاورت کوه بی‌بی‌شهربانو قرار گرفته است.

سلامت حدیدی، یکی از اهالی امین‌آباد درباره اثرات استفاده از معادن سیمان کوه بی‌بی‌شهربانو بر زندگی مردم همجوار کوه، به همشهری می‌گوید: در هفته یک یا دو بار بخشی از کوه را منفجر می‌کنند تا از معادن داخل آن سیمان استخراج کنند. انفجار برای مردم آلودگی صوتی ایجاد می‌کند. هفته پیش آن قدر صدای انفجار بلند بود که خانم من فکر کرد زلزله آمده است.

«سعید طهماسبی» یکی دیگر از اهالی امین‌آباد می‌گوید: ریزگردهای کارخانه سیمان تنفس را برای مردم سخت کرده ‌و باعث آلودگی شدید هوا در منطقه شده است. شاید باور نکنید اما روی ماشین‌های ما، روی سطح دیوارهای بیرونی خانه و داخل حیاط خانه‌ها پر از گرد سیمان است. خیلی از اهالی اینجا مشکل ریوی پیدا کرده‌اند.
 


کجا دنیا کوه را از بین می‌برند تا سیمان تولید کنند


حسن خلیل‌آبادی، رئیس شورای شهرستان ری و عضو شورای شهر تهران درباره تخریب کوه‌های اطراف پایتخت به‌خصوص بی‌بی‌شهربانو می‌گوید: کوه بی‌بی‌شهربانو در منطقه سوق‌الجیشی از لحاظ آثار باستانی و بام جنوبی تهران به شمار می‌رود. بقعه بی‌بی‌شهربانو یک مقصد گردشگری مهم و حتی جهانی است. در زمان گذشته کارخانه سیمان شهر ری نزدیک آن‌جا احداث شده بود که اکنون دیگر فعال نیست و قرار است به موزه صنعت تبدیل شود ولی کارخانه سیمان دیگری در پشت کوه هنوز فعال است و اکنون از معادن سیمان کوه بی‌بی‌شهربانو بهره‌برداری می‌کند. برای بهره‌برداری در کوه مواد منفجره می‌گذارند چون می‌خواهند سیمان را از داخل معدن‌های آن استخراج کنند.

خلیل‌آبادی ادامه می‌دهد: در کشور معادن سیمان زیادی داریم که روزانه هزاران تن سیمان از آنها استخراج می‌شود. کوه بی‌بی‌شهربانو میراث تاریخی و طبیعی مردم است. نباید میراث طبیعی و تاریخی مردم را برای استخراج سیمان و منفعت‌های اقتصادی از بین برد.

این عضو شورای شهر تهران ادامه می‌دهد: برای استخراج سیمان در زمستان از آلاینده‌های سوخت مازوت استفاده می‌کنند که در هوای شهر ری و تهران اثر تخریبی دارد. وقتی اعتراض کردیم که کارخانه ۱۹۰ روز در زمستان به جا گاز از مازوت استفاده کرده ‌و یکی از علل آلودگی هوای تهران است، مسئولان کارخانه سیمان از ما شکایت کردند که چرا گفتید ۱۹۰روز، ما ۱۰روز از مازوت استفاده کردیم. استفاده از مازوت فعالیت ضد محیط‌ زیست است، چه ۱۰ روز چه ۱۹۰ روز. اصلا وجود کارخانه سیمان در کنار کوه بی‌بی‌شهربانو و برداشت از کوه و تخریب بسیار گسترده با محیط‌ زیست همخوانی ندارد. کوه و منظر طبیعی را از بین می‌برند. وقتی پای حق عامه و منافع مردم وسط باشد، باید از کسب درآمدهای اقتصادی بگذرند، به‌خصوص در شهری همچون تهران که با چالش‌های محیط‌ زیستی روبه‌روست و وجود کوه بی‌بی‌شهربانو یک نعمت طبیعی بزرگ محسوب می‌شود. طبق قانون محیط‌ زیست و برنامه سوم شهرداری تهران، صنایع مزاحم و آلاینده باید تعطیل و از حریم شهر خارج شوند. کجای دنیا کوه را از بین می‌برند و سیمان تولید می‌کنند. کارخانه‌ها نباید در حریم شهر باشند. فعالیت کارخانه‌ها و معادن را باید در محدوده حریم تهران متوقف کرد. شورای شهر این مسئله را تصویب کرده و فرمانداری هم تأیید کرده است اما ما نمی‌دانیم چرا قانون اجرا نمی‌شود؟

خلیل‌آبادی که ریاست کمیته گردشگری شورای شهر تهران را بر عهده دارد، همچنین می‌گوید: وقتی اعتراض می‌کنیم و پیگیر اجرای قانون می‌شویم، می‌گویند کارگران بیکار می‌شوند، در حالی‌ که اگر کوه، مکان گردشگری شود، کارگران می‌توانند در حوزه گردشگری از مهمانان پذیرایی کنند و ما شاهد باشیم همزمان با توسعه گردشگری و توسعه پایدار، اقتصاد مردم منطقه هم رونق بگیرد و شاهد کاهش آلودگی‌های صنعتی و هوا در جنوب پایتخت باشیم.

خلیل‌آبادی می‌افزاید: ما به‌ دنبال ثبت میراث تاریخی و طبیعی کوه بی‌بی‌شهربانو هستیم اما کوه باید از تعرض کارخانه سیمان به دور باشد.

 

نادیده گرفته شدن روستاهای با قدمت


موضوع کوه‌خواری در اطراف شهر تهران در حالی مطرح می‌شود که معاون امور معادن و صنایع معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران می‌گوید: بر اساس قانون در حریم ۲۰۰ تا ۵۰۰‌ مترمربعی معادن نباید مجوز ساخت‌وساز داده شود ولی بسیاری از شهرداری‌ها به این امر توجه نکرده‌اند و با دادن مجوز ساخت‌وساز بافت مسکونی در حریم معادن، باعث نارضایتی شهروندان و در مواردی موجب تعطیلی معادن مختلف شده‌اند.

همشهری نوشت، این در صورتی است که اطراف کوه بی‌بی‌شهربانو به‌ طور خاص روستاهای با قدمت بیش از ۱۰۰سال مانند امین‌آباد از قدیم وجود داشته و این کوه و روستاهای همجوارش قرن‌هاست که محل زندگی و میراث طبیعی مردم بوده است. علی عبدی اما می‌گوید: برداشت و بهره‌برداری معادن بر اساس ضوابطی خاص و به میزانی تعیین می‌شود که منابع طبیعی را تهدید نکند. اگر معدنی بیش از مقدار مجاز برداشت داشته باشد، از فعالیت آن جلوگیری می‌شود. این مراقبت درباره معادن و کارخانه‌های مجاور کوه بی‌بی‌شهربانو هم انجام می‌شود.