کتیبه‌های باستانی رامهرمز دزدیده شدند/ آیا باستان شناسان برای نجات تاریخ از راه می‌رسند؟

سه شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۹ ساعت ۱۲:۰۰ | کد مطلب: ۳۱۰۴۸
کتیبه‌های باستانی رامهرمز دزدیده شدند/ آیا باستان شناسان برای نجات تاریخ از راه می‌رسند؟
شواهد و قرائن حکایت از آن دارد که برخی از کتیبه‌های یافت‌شده در مسیر رامهرمز توسط عده‌ای به سرقت رفته‌اند، اما پیگیری‌ها برای بازگرداندن کتیبه‌ها با نامه‌‌نگاری به دادستان در حال انجام است.
اسکان نيوز: ماه گذشته پروژه توسعه جاده‌ای در مسیر رامهرمز به بهبهان خبرساز شد چراکه بیل‌ میکانیکی و لودرهای جاده‌سازی به محوطه باستانی تعرض کردند. این اقدام منجر به کشف کتیبه‌های عیلامی و مقادیری سفال شد که کار پروژه با حضور نیروهای یگان حفاظت میراث‌فرهنگی و کارشناسان برای بررسی‌های باستان‌شناسی متوقف شد؛ اما در روزهای بعد ماشین‌آلات سنگین مجری جابه‌جایی کوپال‌های خاک و اجرای فیبر نوری در رامهرمز، که دو پروژه مجزای در حال اجرا در امتداد همین جاده هستند، بار دیگر تاریخ رامهرمز را دچار مخاطره کرد.

بابک حسینی، معاون میراث‌فرهنگی استان خوزستان در پاسخ به این پرسش که چه بر سر کتیبه‌های تاریخی آمده است؟ می‌گوید: اگرچه جاده‌سازی با استعلام از اداره میراث‌فرهنگی آغاز شد اما از آنجا که در طول سالیان دراز تپه‌های اقماری به دلیل کشاورزی از بین رفته‌اند، مجوز راهسازی داده شد. با این‌حال در ماه گذشته باز هم بیل‌های ‌مکانیکی به کتیبه‌های تاریخی برخورد کردند. در فاصله‌ای که اداره میراث‌فرهنگی متوجه این اتفاق شد و یگان حفاظت در محل حضور یافت چند ساعتی وجود دارد که ما نمی‌دانیم چه بر سر همه کشفیات آمده است و از همان زمان تا الان در حال پیگیری هستیم.

او تاکید می‌کند: در حال حاضر عملیات راهسازی متوقف شده است و کتیبه‌ها به امین‌اموال سپرده شده و کارشناسان ما در حال بررسی آثار هستند. طرحی هم برای کاوش و نجات‌بخشی از سوی باستان‌شناسان اداره نوشته شده که برای پژوهشگاه میراث‌فرهنگی فرستادیم که در صورت تایید کار را آغاز کنیم.» در حال حاضر هنوز پاسخی از سوی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی داده نشده است و از سوی دیگر به رغم توقف پروژه راهسازی، این‌ بار حمل نخاله‌های خاک و پروژه فیبرنوری به محوطه باستانی آغاز شده است.

حال باید پرسید: در رامهرمز چه خبر است؟ مدیران اداره میراث فرهنگی صنایع‌دستی گردشگری رامهرمز چه نقشی در توجیه مدیران محلی و جلوگیری از این تعرض‌ها دارند؟

به نظر می‌رسد در این شرایط تجهیز و ارتقا یگان حفاظت میراث فرهنگی شهرستان رامهرمز بیش از پیش ضروری است. در همین حال کشت و زرع در اراضی و چشم‌پوشی‌ در برابر برخی پروژه‌های توسعه‌ای محلی و آرامستان‌سازی روی عرصه تعدادی از محوطه‌ها منجر به تخریب کامل لایه‌های باستانی شده که تمام نقشه‌ها، عکس‌ها و گزارش‌ها در ادوار مختلف حکایت از این موضوع دارد.

روشن نیست که بیل میکانیکی و لودر در روزهای گذشته با کدام مجوز وارد محوطه باستانی مهنا شده و خاک‌های باقی مانده را جابه‌جا کرده و منجر به آسیب رساندن به محوطه و مخدوش شدن تعدادی کتیبه و سفال‌های موجود شده است؟ به دلیل نبود نظارت کتیبه‌های عیلامی و سفال‌های یافت شده در نتیجه سهل‌انگاری دچار آسیب جدی شده برخی از کتیبه‌های باستانی به سرقت رفته.

اکنون محوطه‌های باستانی رامهرمز در محدوه روستاهای نوشاد، باصدی، مهنا، رستم آباد مورد تعرض پروژه‌های راهسازی و فیبر نوری قرار گرفته و نجات‌بخشی، کاوش محوطه‌ها، مرمت اشیا، خوانش کتیبه‌ها و به نمایش گذاشتن آن‌ها ضروری است. با این حال چند پرسش به وجود می‌آید؟

آیا شکایت های انجام شده در نتیجه تخریب ها و تعرض‌های اولیه و بعدی به قوت و شدت و بدون مماشات دنبال می شود؟ آیا برخی قاچاقچیان و متعرضان به آثار تاریخی که مدام به اداره کل میراث فرهنگی خوزستان و اداره رامهرمز احضار می‌شوند تلاش نمی‌کنند تا اعمال نفوذ بیشتری به خرج دهند؟

آیا خواندن کتیبه‌های باستانی کشف شده در جریان عملیات راهسازی مسیر جدید جاده رامهرمز – بهبهان رازهای سر به مهر رامهرمز و خوزستان پدیدار می‌شود؟

اگر کارفرمای جاده جدید رامهرمز  بهبهان استعلام‌های باستان‌شناسی و مجوز داشته، ناظر میراث فرهنگی چه کسی بوده است؟ عملیات احداث این بزرگراه از سال ۹۱ آغاز شده، آیا کارشناسان باستان‌شناسی و ماموران یگان حافظت برای پایش و برخی بررسی‌ها از این پروژه حضور فعال دارند؟

میراث خبر نوشت، اگرچه کشف این کتیبه‌ها اهمیت دارد و خوانش هرچه زودتر آن‌ها ضرورت پیدا می‌کند، اما انجام کاوش نجات‌بخشی زیر نظر باستان‌شناسان همراه با نظارت کامل اهرم‌های نظارتی مدنظر است. اما با توجه به ابعاد جاده و تخریب‌های عمده‌ای که توسط کشاورزان و سپس راهسازان صورت گرفته بیم آن می‌رود که بخش عمده‌ای از محوطه باستانی آسیب جدی دیده باشد. آیا تدابیری برای حفاظت از محوطه باستانی و پیدا کردن سارقان از سوی نهادهای مربوطه انجام شده است.