به فریاد میراث فرهنگی اصفهان برسید/ حریم میدان نقش جهان اسیر در دام ساخت‌وسازها

دوشنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۵۵ | کد مطلب: ۳۰۰۷۸
به فریاد میراث فرهنگی اصفهان برسید/ حریم میدان نقش جهان اسیر در دام ساخت‌وسازها
ساخت‌وساز در اطراف میدان نقش جهان و حریم محور فرهنگی تاریخی به شکل‌ها مختلف باعث نگرانی میراث دوستان شده، چرا که ادامه این روند برای تاریخ اصفهان سخت و دشوار است؛ لذا مسئولان ذی‌ربط باید مانع ادامه این وضعیت شده و روند مخرب فعلی را متوقف کنند.
اسکان نيوز:  در سال‌ها اخیر موضوع حق مکتسبه مالکان  و یا بهانه بازسازی، باعث شده تا ۲ گذر سعدی و پشت مطبخ در ضلع غربی میدان نقش جهان که از حساس‌ترین محدوده‌ها در دولتخانه صفوی هستند طعمه ساخت‌وسازهای شهری شوند؛ اما به تاکید کارشناسان در صورت بی‌توجهی، ادامه این روند می‌تواند تبدیل به الگویی نادرست و مخدوش شدن هرچه بیشتر حریم دولتخانه صفوی، میدان نقش جهان و محور تاریخی فرهنگی اصفهان شود.

ساخت مجتمع تجاری در خیابان استانداری که فراتر از حق مکتسبه موفق به دریافت مجوز ساخت سه طبقه زیرزمین و سه طبقه ساخت صد درصد  شده، همچنین ساخت و سازهایی به بهانه بازسازی در گذر سعدی نمونه هایی از این  تخطی‌ها از حریم ارتفاعی میدان نقش جهان و دولتخانه صفوی هستند.

شهر تاریخی اصفهان از مناظر مختلف به ویژه در بخش میراث فرهنگی از شهرهای کم نظیر جهان اسلام است و وقوع هر اتفاقات در محورهای تاریخی آن
 
مشکلات عدیده‌ای برای این شهر دامن می زند که ضروری است مسئولان امر نسبت به این مهم بیش از پیش توجه وافر داشته باشند.

تاکنون چهار اثر تاریخی اصفهان به نام های میدان امام (نقش جهان)، کاخ چهلستون، باغ فین کاشان و مسجد جامع به ثبت جهانی رسیده است.

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان اصفهان در این ارتباط، گفت: اتفاقاتی که با ساخت‌وسازها و تنگ شدن عرصه بر آثار تاریخی این شهر از طریق نفوذها، انفعال‌ها و دور زدن قوانین منجربه آن شده است که اصفهان، این شهر تاریخی در جنگی نابرابر، تمام ارزش‌های هنری اش با مشکل مواجه شود و خود به خاطرات شیرینی در کتاب‌ها و اذهان تبدیل شود.

لیلا پهلوان‌زاده بر این باور است که  باید یکبار برای همیشه فکری برای این مشکل اندیشید و از فردی یا مسئولی یا نهادی یا انجمنی متشکل از همگان، انتظار داشت قوانینی وضع کنند و با متخلفان به گونه ای برخورد نماید که حتی اندیشۀ سوداگری در بافت لرزه بر تن آنان بیندازد چه رسد به تخریب بناهای تاریخی، دور زدن قانون و متوسل به زور جهت دریافت حقی نامعلوم و نامشروع.

وی در ادامه افزود:  باید هر آن کس که قلبش برای این شهر می تپد و عِرق و ادعایی نسبت به محافظت از آن دارد، هر تخلف کوچک در این حوزه، هرچند اندک را به گوش همگان برساند تا اگر خدای ناکرده مسئولان به بهانه حجم زیاد کار و نبود نیرو لازم جهت نظارت، در هنگام بروز این تخلفات شانه خالی می‌نمایند نیز از این تخلفات آگاهی یافته و قبل از وقوع فاجعه، چاره ای برای آن بیندیشند.

مولف کتاب دولتخانه صفوی به روایت تصویر دراین باره به ایرنا یادآور شد: این بار تخلفی بسیار محرز در ضلع غربی میدان نقش جهان اطلاع رسانی شده که گرچه بسیار دیر است البته نمونه ای بسیار مناسب است برای دیگران که دیگر به آثار تاریخی ارزشمند این شهر دست درازی نکنند از سرمایه های شهر اصفهان پاسداری نمایند.
 

روایت این روزهای دولتخانه صفوی


پهلوان‌زاده با اشاره به اهمیت میدان نقش جهان به عنوان  قلب محور فرهنگی، تاریخی، طبیعی اصفهان در خصوص بافت ارزشمند جانب غربی میدان  موسوم به «دولتخانۀ صفوی»، گفت: نظر به اهمیت این محدوده و لزوم انجام اقدامات اجرایی در آن، در سال ۱۳۹۴ شهرداری اصفهان انجام مطالعات دربارة محدوده دولتخانه صفوی را به یک مرکز پژوهشی معماری و شهرسازی خصوصی و سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان محول نمود و با تشکیل پایگاهی متشکل از کادری متخصص به دلیل برخی از ابهامات موجود در مطالعات قبلی، انجام مطالعات تکمیلی در دستور کار قرار گرفت و با برگزاری جلسات متعدد و با همکاری تمامی نهادهای ذیربط به نتایج بسیار مطلوبی دست یافت.

بنا به گفته مدیر سابق پایگاه دولتخانه صفوی تعریف و تعیین محدوده دولتخانه صفوی و تصویب آن در کمسیون ماده پنج در ۱۲ تیر ۱۳۹۵، تعریف پیاده راه سازی بسیاری از گذرها نظیر استانداری و سپه، تعریف اقدامات اجرایی برای هر یک از زون‌های هشت گانه تعریف شده در این محدوده و از همه مهم تر بلوک نمودن برخی قسمت‌ها، به ویژه محدوده بین دو گذر سعدی و پشت مطبخ تا زمانی که طرح مصوب برای این محدوده آماده گردد از نتایج پایگاه مطالعات دولتخانه صفوی بود.

وی درباره اهمیت بلوک نمودن محدوده بین دو گذر سعدی و پشت مطبح  در محدوده دولتخانه صفوی تا زمان آماده شدن طرح مصوب، گفت:  در صورت عدم تعطیلی این پروژه و تعجیل در تهیه طرح، سدی عظیم در قبال سوداگری‌ها بود چراکه به محض رفع این مانع، به یکباره همه مالکان درخواست پروانه ساخت یا بازسازی را کردند! بدین ترتیب متاسفانه برغم انجام تمامی این مطالعات و تلاش های صورت پذیرفته، نتایج مطلوب این مطالعات به ثمر ننشست و ساخت‌وسازهایی در مقیاس کوچک و به دور از هرگونه مشابهت با آنچه در این طرح دنبال می شد، جایگزین آن شد و باز فرصت احیای یکی از با ارزش ترین بافت های تاریخی جهان فدای سودجویی سوداگران پاساژ ساز و غفلت مسئولان در خواب شد.


تخلف در غرب میدان نقش جهان، محدوده دولتخانه صفوی


یکی از حساس‌ترین محدوده‌های تعریف شده در دولتخانه صفوی، محدوده ۲ گذر سعدی و پشت مطبخ است، محدوده‌ای که پهلوان‌زاده آن را  با معضلات فراوان و بافتی نازیبا و ناهمگون و کاربری‌هایی نه چندان درخور با میدان تاریخی نقش جهان دانست.

وی  گفت: در پایگاه مطالعات دولتخانه صفوی این محدوده به همراه بافت جنوبی آن، به صورت ویژه در دستور کار قرار گرفت تا بتوان با طرحی مناسب این محدوده را از این وضعیت نابسامان رهانید و با بهره‌گیری از کادر متخصص داخلی و خارجی در قالب طرح‌هایی مناسب و با کاربری‌هایی درخور نظیر مجموعه‌های گردشگری ویژه احیا کرد.

اما آن‌چه در عمل رخ داد این بود که نتایج مطلوب این مطالعات به دلیل برخی از کارشکنی‌ها و  تغییر مدیریت‌ها به ثمر ننشست و به روایت پهلوان زاده و آن‌چه اکنون در دولتخانه صفوی و در ۲ گذر سعدی و پشت مطبخ رخ داده، ساخت‌وسازهایی در مقیاس کوچک و به دور از هرگونه مشابهت با آن‌چه در طرح مطالعات دولتخانه صفوی دنبال می‌شد، جایگزین آن شد.!

این کارشناس میراث فرهنگی درباره آن‌چه در خیابان استانداری و در محدوده دولتخانه صفوی با ایجاد یک مجتمع تجاری رخ داده و و از کد ارتفاعی حریم درجه یک محور تاریخی فرهنگی اصفهان در طرح تفضیلی عدول کرد، گفت: بنابر تصاویر و نقشه‌های موجود، پلاک در حال احداثِ مجتمع تجاری نیوشا، مشتمل بر دو پلاک ۴۷۰ متری و ۴۵۰ متری و در قالب دو طبقه و با زیرزمین بسیار جزیی و با ساختی در حدود ۴۰ درصد بود که تصاویر برجا مانده از این خانه، حکایت از ارزش این خانه پهلوی دارد.

اتفاقی که اما در حریم بلافصل میدان نقش جهان رخ داده این است که مالک این مجتمع تجاری خانه پهلوی را تخریب کرده و  فراتر از حق مکتسبه موفق به دریافت مجوز ساخت سه طبقه زیرزمین و سه طبقه ساخت صد در صد شده است.  
 

سئوالات تامل برانگیز و ابهام در مجوزهای قانونی یک تخلف


با این تفاسیر پهلوان‌زاده سئوالات جدی‌ای را مطرح کرد: سئوالی که در وهله اول به ذهن متبادر می‌شود  این است که چه کسی تخریب این بنا واجد ارزش را مجاز اعلام کرد؟  این پلاک در حریم بلافصل میدان نقش جهان، یک اثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی و در محدوده تاریخی باغ مهتر و به ویژه خانه و زیرزمین‌های مسکونی مخصوص شاهزادگانی که نابینا شدند قرار داشت و قطع به یقین، حتی اگر واجد ارزش نبود، تخریب آن و گودبرداری آن در مقیاس محدود، ملزم به انجام کاوش‌های باستان شناسانه بود. پس چگونه انجام گودبرداری بدون انجام کاوش باستان شناسی مجاز اعلام شد؟

وی ادامه داد: گودبرداری بدون کاوش‌های باستان شناسی که باعث ازبین رفتن لایه های تاریخی بخش بسیار واجد ارزشی از شهر اصفهان شد چرا در حد سه طبقه صادر شد؟ مجتمع‌های بسیار بزرگ اصفهان در حد سه طبقه گودبرداری نکرده‌اند که زمینی در این مقیاس و اندازه، مبادرت به این اقدام می نماید و در ششم آذرماه ۱۳۹۳، آنچنان گودبرداری عظیمش به خاطر عدم رعایت موارد ایمنی و سقوط جرثقیلش در ساعت ۳:۳۱ نیمه شب خبرساز می‌شود و برای بلند کردن جرثقیل سقوط کرده، جرثقیلی ۱۰۰ تنی به یاری طلبیده می شود.

پهلوان‌زاده یادآور شد: این پلاک در گذشته دارای حدود ۴۰ درصد ساخت بوده که با احتساب ۲ طبقه بودن و بخش زیرزمین، نهایت می‌توان ساخت، در حد یک طبقه و در حد صد در صد را برای این پلاک متصور بود؛ لذا در همین وضعیت کنونی، این ساخت در حد سه طبقه زیرزمین خلاف کرده و از حق مکتسبه خود فراتر رفته و به عبارت دیگر در حد سه طبقه صددرصد به حقوق شهروندی تجاوز کرد چه رسد به ساخت طبقۀ اضافه تر و تجاوز بیشتر به حقوق شهروندی.

از نگاه  این کارشناس چگونگی تغییرکاربری این پلاک از کاربری مسکونی به این حجم از کاربری تجاری، خود جای بحث فراوان دارد و از این رو این موضوع را مطرح کرد که ارگان‌های مسئول پاسخگوی این امر باشند که چگونه در نزدیکی بازار نقش جهان، این حجم از کاربری تجاری را تصویب نموده‌اند؟

سئوال تامل برانگیز دیگر پهلوان‌زاده چگونگی تصویب نمای بسیار ناهماهنگ و آجرهای قرمز رنگ و همچنین تخلف بسیار محرز این بنا در احداث بالکن آن هم در ارتفاعی کمتر از ۸/۲ متر است که باعث تجاوز این ملک به معبر عمومی شده است.

پهلوان‌زاده در ادامه از خطرات جدی و الگو نامناسبی گفت که این بنا در دولتخانه صفوی و حریم میدان نقش جهان ایجاد کرد و گفت: این ساختمان که مالک آن با بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های موجودِ دلال‌ها و سوداگران در زمینه دور زدن قانون و دوختن عرش به فرش، با توسل به دیوان عدالت اداری و ارائۀ مدارک غیرواقعی و ساختگی، علاوه بر گمراهی مسئولان دیوان عدالت اداری در صدور رای، موجبات سوداگری شدیدی را در این منطقه رقم زده است که تبعات بسیاری در آینده ای نه چندان دور به همراه خواهد داشت چراکه سایر مالکان این محدوده با تمسک به کد ارتفاعی زمان ساخت پهلوی این ملک- یعنی استناد به موردی اشتباه که در دوران پهلوی اتفاق افتاده- خواهان دریافت چنین تراکمی هستند.
 

ضرورت درس عبرت برای سوداگران میراث فرهنگی 


مدیر سابق پایگاه مطالعات دولتخانه صفوی برای جلوگیری از تخلفات این ساختمان و همچنین تخلفات بعدی در این محدوده  خواستار لغو کامل تمامی مجوزهای اخذ شده مجتمع نیوشا و تلاش در راستا اخذ جریمه سنگین برای مالکی شد که در حریم تاریخی تخلف کرده است، تا بدین وسیله درس عبرتی برای دیگر متخلفان شود و لرزه بر تن آنان افکند.

پهلوان‌زاده معتقد است که باید مالک مجتمع خیابان استانداری، حقوق شهروندی را که ضایع کرد جبران کند و افزود: تنها حق مکتسبه ایشان، تنها در حد یک طبقه ساخت است لذا سه طبقه زیرزمین که تجاوز به حقوق شهروندی است که یا باید توسط ماده مناسب پرشود یا به نمایشگاه عمومی و فاقد مالکیت برای ایشان یعنی به صورت وقف عام تبدیل شود و یا پول فروش از حاصل تمامی این سه طبقه، با شرح گزارش کامل، به تعمیر بناهای تاریخی و البته با نظارت ناظران خاص اختصاص یابد، تا بدین ترتیب حتی فکر انجام چنین خطاهایی از ذهن سایر سوداگران عبور هم ننماید.

وی بر اهمیت پیگیری و توجه کامل به سایر طرح‌های  در دست احداث محدوده دولتخانه صفوی و به خصوص گذر سعدی  که گویا مالک یکی دیگر از این مجموعه‌ها در فاصله چند قدمی میدان، مالک مجتمع تجاری خیابان استانداری است تاکید کرد.

پهلوان‌زاده در این باره گفت: توقف کامل صدور هرگونه پروانه ساخت برای این محدوده و همچنین متوقف نمودن تمامی پروژه های در دست احداث در راستای تهیۀ طرح فوری برای این محدوده با همکاری کارشناسان و متخصصان ذیصلاح در اسرع وقت، طرحی متشکل از پلان کاربری، طرح فضای پر و خالی، طرح نما و جداره‌های هر دو گذر، طرح بام مجموعه و بسیاری از موارد دیگر که همخوان با بافت واجد ارزشِ پیشین این مجموعه باشد.

وی در ادامه با اشاره بر لزوم تلاش در راستا جذب سرمایه‌گذار واحد برای محدوده بسیار واجد ارزشِ دولتخانه صفوی، تاکید کرد: این محدوده باید از دست سوداگران و هر آن کس که نیت سوداگری دارد خارج شده و در دست افراد ذی‌صلاح و شخصیت‌هایی قرار گیرد که بر ارزش‌های این محدوده تاریخی واقف باشند و بدین ترتیب  بتوان در قالب یک کاربری واحد و یکپارچه، باغ مهتر و سایر کاربری های پیشین این محدوده را به صورت یک مجموعۀ گردشگری بزرگ احیا کرد و از این گونه ساخت دانه دانه‌های ناهمگون رهانید.

این کارشناس جهت نظارت و رصد تمامی پلاک‌های دولتخانه صفوی  و نظارت کامل بر چگونگی صدور پروانه ساخت و حتی نظارت کامل بر تمامی مراحل ساخت آن بر الزام تشکیل شورای عالی، چه به صورت واحد و چه به صورت همکار در پایگاه میراث جهانی میدان نقش جهان تاکید کرد و گفت: در این راستا علاوه بر تشکیل این شورا، انتخاب برخی از معماران و مهندسان واجد شرایط و دارای صلاحیت لازم جهت انجام خدمات در بافت های تاریخی و صدور مجوز لازم برای آنان توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان پیشنهاد می‌شود.

پهلوان‌زاده خاطرنشان کرد: شهرداری، میراث فرهنگی و هر نهاد ذی‌ربط دیگر باید در راستای اعلام عمومی تمامی طرح‌هایی از این قبیل که مالکان آن با تهدید به زور و اخراج مسئولان در پیشبرد اقدامات سوداگری خود بهره می‌جویند، به تمامی دوست‌داران و حافظان میراث تاریخی و حتی مردم مبادرت کنند. بدیهی است در غیر این صورت و عدم اعلام این موضوع، در آینده بر همگان تبانی و همکاری این گونه نهادها محرز و قابل پیگیری خواهد بود.

وی عدول مجتمع تجاری خیابان استانداری از قوانین حریم محور فرهنگی تاریخی اصفهان را یکی از چندین نمونه خلافی دانست که در زمان حاضر در بافت تاریخی اصفهان در دست انجام است و به همین جهت تلاش در راستا مصوب نمودن مجازات‌های بسیار سنگین برای خاطیانی از این دست را برای محافظت از سایر مواریث تاریخی شهر اصفهان مهم و موثر خواند.

این پژوهشگر و کارشناس میراث فرهنگی گفت: باید فکری اندیشید و کاری انجام داد وگرنه با این روند و برخوردهای موضعی که گاهی به مرور زمان نیز با کم رنگ شدن پیگیری افراد به دست فراموشی سپرده می‌شود نمی‌توان آینده‌ای مطلوب را برای این شهر تصور نمود.

به باور پهلوان‌زاده در زمانی که کشور با انواع و اقسام مشکلات و تحریم‌های ناجوانمردانه دست‌وپنجه نرم می‌کند، توسل به بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری ارزشی صدچندان یافته است و به تبع آن لزوم یک شورا و دستگاه نظارت عالیه بر این مواریث و وجود قوانینی صریح و قاطع در راستای برخورد با متخلفانی نظیر مجتمع مالک نیوشا و گویا چند ملک مجاور!! از زمره ضروریات امروزی کشور ایران است که باید مصرانه و قاطعانه برای دستیابی به آن جنگید.

وی افزود: باید به این مهم توجه داشت که این طرح و سایر طرح‌های همجوارش که در حساس‌ترین بافت تاریخی ایران یعنی میدان نقش جهان که در جهان نظیر ندارد، در دست اجراست و در واقع خیانتی بسیار محرز و بسیار نابخشودنی و حرمت شکنی آشکار است لذا از تمامی کسانی که در اصفهان، ایران و جهان حتی ذره‌ای قلبشان برای این میراث می‌تپد دعوت می‌شود که در یک پویش شهری، کشوری و حتی جهانی، اجازه ندهیم بار دیگر شاهد این اتفاقات باشیم.

گفتنی است گذشته از عدول ارتفاع مجتمع تجاری خیابان استانداری از ارتفاع حریم میدان نقش جهان و حریم درجه یک محور تاریخی فرهنگی اصفهان که در طرح تفضیلی اصفهان پیش‌بینی شده و به گونه ای حکم دیوان عدالت اداری منجر به این نقض حریم شد؛ در گذر سعدی نقض ارتفاع پنج متر حریم میدان نقش جهان، حریم دولتخانه صفوی و حریم  محور فرهنگی تاریخی اصفهان، ساخت و سازهایی با نام بازسازی اما تجاوز از ارتفاع پیشین منجربه هشدار کارشناسان نسبت به از بین رفتن سیما و منظر عناصر میدان نقش جهان شده است.

در هفته‌های گذشته با پیگیری‌های انجمن صنفی مهندسان معمار استان اصفهان و درخواست از دادستان عمومی برای دفاع از منفعت عام با توجه به نقش حساس میدان نقش جهان و خطر خروج این اثر از فهرست آثار جهانی یونسکو به طور موقت ساخت‌و‎ساز مجتمع تجاری معروف به نیوشا در حریم میدان نقش جهان و دولتخانه صفوی متوقف شد.

درواقع آن طور که کارشناسان گفته‌اند، سطحی از ساخت‌وسازها نه تنها در مورد مجتمع تجاری مذکور که در گذر سعدی نیز موجب نگرانی دوچندان آنها شده است و به جهت جلوگیری از افزایش تراکم و ارتفاع باید چاره‌ای اساسی برای برون رفت از این معضل در حریم دولت خانه صفوی و میدان نقش جهان  اندیشید.
 

ارتفاع مجاز در حریم میدان امام اصفهان ۵ متر است


 مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان گفت: ارتفاع مجاز ساخت‌وساز در حریم میدان امام (نقش جهان) و مسجدهای تاریخی امام و شیخ لطف‌الله اصفهان، پنج متر است.

فریدون اللهیاری در ادامه  افزود: این ارتفاع مجاز بر اساس ضوابط ثبت حریم محور فرهنگی تاریخی اصفهان و همچنین مسجدهای تاریخی امام و شیخ لطف‌الله مشخص و در طرح تفصیلی کلانشهر اصفهان نیز به آن اشاره شده است.

وی با بیان این‌که ثبت حریم میدان امام اصفهان به پهنه ۲۲۶ هکتار در سال ۹۵ تصویب شد، اظهار کرد: در حال نهایی کردن و ابلاغ ضوابط این حریم هستیم هرچند بر اساس ضوابط ثبت حریم ۲ مسجد تاریخی امام و شیخ لطف‌الله، ارتفاع مجاز در محدوده این میدان پنج متر مشخص شده است.

مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان درباره مباحثی که برای احداث یک ساختمان در نزدیکی میدان امام اصفهان ( در خیابان استانداری ) پیش آمد، توضیح داد: ارتفاع این ساختمان بر اساس ضوابط مشخصی که داشتیم نمی‌توانست بیش از پنج متر باشد و این موضوع از سوی میراث فرهنگی و شهرداری اصفهان به مالک آن ابلاغ شد اما مالک ساختمان به دیوان عدالت اداری مراجعه کرد و این دیوان طبق دعوی مالک بر اساس حقوق مکتسبه و ادعایی که مالک ساختمان درباره ارتفاع آن قبل از تخریب داشت، رای به ارتفاع ۹ متری داد.

وی با اشاره به اینکه احداث این ساختمان واکنش‌های بسیاری را بهمراه داشت، گفت: در زمان حاضر با ورود دادستان اصفهان، احداث این ساختمان متوقف شده تا تعیین تکلیف شود و امیدواریم آنچه مصلحت میراث اصفهان است، محقق شود.

اللهیاری با اشاره به این‌که حریم آثار تاریخی بویژه جهانی برای اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان اهمیت بسیاری دارد، اظهار کرد: مساله جدی در این زمینه در کشور شکاف و فاصله بین ثبت آثار ملی و ثبت حریم آن‌هاست.

وی با بیان این‌که ثبت ملی آثار تاریخی در کشورمان از سال ۱۳۱۰ آغاز شد، خاطرنشان کرد: اما ثبت حریم این آثار از سال ۱۳۴۹ و با تاخیر حدود ۴۰ ساله آغاز شد و پس از آن با توجه به برخی مسائل مانند پیچیدگی‌های موجود و هزینه‌ها، سرعت ثبت حریم آثار ملی کُند بود.

اللهیاری با اشاره به این‌که تا قبل از دولت یازدهم در استان اصفهان حریم ۱۶۳ اثر ملی، ثبت شد، اضافه کرد: پس از گذشت هشت سال این تعداد به ۵۰۷ اثر رسید.
 

ثبت حریم آثار ملی شاخص با خلاءهای زیادی مواجه است


وی با تاکید بر این‌که ثبت حریم آثار ملی شاخص در اصفهان نیز با خلاء‌های زیادی مواجه است، تصریح کرد: میدان امام (نقش جهان) نگین میراث فرهنگی اصفهان است اما برای ثبت پهنه‌ای که حریم آن را مشخص کند با مشکلات جدی مواجه بودیم.

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان با بیان این‌که ما برای مسجدهای امام و شیخ لطف‌الله موفق به ثبت حریم شدیم، افزود: اداره کل میراث فرهنگی اصفهان از سال ۱۳۹۴ در قالب محور فرهنگی تاریخی اصفهان که پهنه گسترده‌ای به وسعت یکهزار و ۴۰۰ هکتار را شامل می‌شود شروع به تعیین محدوده‌ها و ثبت حریم‌ها کرد و حریم مسجد جامع نیز بعنوان یک اثر شاخص ثبت شد.

اللهیاری ادامه داد: حریم میدان امام نیز در پهنه حدود ۲۲۶ هکتار در طرح ثبت حریم آماده و در سال ۱۳۹۵ تصویب شد اما پس از آن برای ابلاغ، اختلاف‌نظرهایی در زمینه ضوابط حریم میدان امام وجود داشت که کار کارشناسی در این زمینه انجام شد و به زودی نتایج آن ابلاغ می‌شود.
 

مشخص کردن ضوابط حریم میدان امام در مراحل آخر است


وی با تاکید بر این‌که مطالعات جدید صورت گرفته برای تعیین ضوابط حریم میدان امام، اتفاق بزرگی در عرصه میراث فرهنگی اصفهان است، اظهار کرد: مشخص کردن ضوابط حریم میدان امام در مراحل آخر است و امیدواریم تا ۲ هفته آینده کار فنی و کارشناسی آن در سطح ملی نیز انجام و ابلاغ شود.

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان اضافه کرد: تعامل با مالکان و افرادی‌که در محدوده حریم میدان امام هستند بر اساس ابلاغ ضوابط جدید صورت می‌گیرد.

اللهیاری خاطرنشان کرد: حساسیت‌هایی که تشکل‌های مردمی و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی درباره حریم میدان امام دارند برای ما سرمایه بزرگی است زیرا به حمایت از میراث فرهنگی و حفاظت تاثیرگذار از آن می‌انجامد.

میدان امام (ره) در زمان صفویه و حدود ۴۰۰ سال قبل در هسته مرکزی اصفهان بنا شد؛ معماری و مهندسی این مجموعه تاریخی که زنجیره ای از نیاز های اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی شامل بازار، مسجد ، مدرسه ، امکانات تفریحی و ورزشی را در خود جای داده پس از گذشت ۴۰۰ سال نه تنها همچنان کاربردها و نقش خود را حفظ کرده بلکه به کانون جذب گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شده است.

بناهای تاریخی موجود در چهار طرف این میدان شامل عالی قاپو، مسجد امام، مسجد شیخ لطف‌الله و سر در قیصریه است. علاوه بر این بناها ۲۰۰ حجره دو طبقه در اطراف میدان واقع شده که بیشتر جایگاه عرضهٔ صنایع دستی اصفهان است. 

میدان امام در بهمن ۱۳۱۳ به شماره ۱۰۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در اردیبهشت ۱۳۵۸ جزو نخستین آثار ایرانی بود که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسید.

این میدان در قالب یک طرح تحقیقاتی به عنوان ثروت (دارایی) میراث فرهنگی در دنیا ثبت و معرفی شد تا زمینه جذب سرمایه‌گذاری بیشتر برای استفاده بهینه از آن فراهم شود.

ایرنا نوشت، استان اصفهان به عنوان قطب گردشگری کشور دارای ۱۰۷ شهر و یکهزار و ۹۳۴ روستاست؛ بیش از ۲۲ هزار بنا و اثر تاریخی در این استان شناسایی شده و یکهزار و ۸۵۰ مورد آن به ثبت ملی و چهار اثر آن به نام های میدان امام (نقش جهان)، کاخ چهلستون، باغ فین کاشان و مسجد جامع به ثبت جهانی رسیده است.