روستافروشی و تداخل فرهنگی در غرب مازندران

يکشنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۳:۰۰ | کد مطلب: ۲۹۰۸۸
روستافروشی و تداخل فرهنگی در غرب مازندران
روستافروشی و سکونت مردم غیربومی در جایگاه صاحبان ویلا از استان‌های مختلف در روستاهای غرب مازندران علاوه بر ایجاد مشکلاتی از جمله موه و جنگل‌فروشی، مشکلات دیکری از جمله تداخل فرهنگی بین بومی‌ها و غیربومی‌ها هم بوجود آورده است.
اسکان نيوز: در روزگارانی نه چندان دور بسیاری از ایرانیانی که به مازندران و بویژه غرب استان سفر می‌کردند علاقه‌مند بودند چند روزی را در روستاهای این منطقه که سرشار از انرژی با آب‌وهوا مطبوع و چشم‌اندازهای طبیعی است بگذرانند و پس از آن‌که خستگی زندگی شهرنشینی را از جان و روان خود بیرون می‌کردند با کوله‌باری از خاطره‌های خوش و بیادماندنی به دیار خود باز می‌گشتند.

با گذشت زمان و افزایش ترددها به مازندران، اندک اندک علاقه‌مندی غیربومی‌ها به این دیار همیشه سبز بیشتر شد تا جایی که برخی از آن‌ها اقدام به خرید زمین و ساخت ویلا در روستاهای منطقه کردند و با این کار رفاه و آسایش را به خانواده خود هدیه کردند اما این پایان ماجرا نبود چرا که با باز شدن پای غیربومی‌ها به منطقه، شرایط زندگی در روستاها دچار تغییر و تحولات زیادی شد.

تغییر نما و منظر روستاها به واسطه ویلاسازی‌های صورت گرفته نخستین آسیبی بود که به بافت روستاها وارد آمد و امروزه شکل و نما ظاهری خیلی از روستاها کاملا دگرگون شده و دیگر اثری از آن خانه‌های گاه گلی با سقف‌های سفالی دیده نمی‌شود و به جا آن ویلاهایی از جنس بلوک با سقف‌های حلبی عمدتا نارنجی رنگ در روستاها قد علم کرده‌اند، اما فراتر از این موضوع بحث تقابل فرهنگ‌ها است که این روزها نمود بیشتری پیدا کرده و آرامش و آسایش روستانشینان را تحت تاثیر خود قرار داده است.

امروزه بخش قابل توجهی از جمعیت ساکن یا شناور روستاهای غرب مازندران را غیر بومی ها تشکیل داده  که با فرهنگ ها و آداب و رسوم های مختلف دور هم جمع شده اند و دیگر از آن روستاهای یکپارچه بومی خبری نیست و همین موضوع باعث شده تا تداخل فرهنگ‌ها را شاهد باشیم که در برخی مواقع  حتی به نزاع و درگیری نیز منجر شده است.

شاید آن زمانی که ساکنان بومی روستاها به دلایل مختلف زمین‌های خود را به غیربومی‌ها می‌فروختند هیچگاه تصور نمی‌کردند که در آینده‌ای نه چندان دور با چنین معضلی مواجه شوند و برای گریز از آن نیز راهی نباشد و ناگزیر باشند که در شرایط موجود بسازند و بسوزند.
 

زندگی در روستاها با فرهنگ چندگانه


یکی از اهالی روستاهای بخش مرکزی شهرستان تنکابن با ابراز تاسف از شرایط به وجود آمده، گفت: آن زمانی که روستاییان زمین‌های خود را می‌فروختند، می‌بایست فکر این روزها را نیز می‌کردند اما از آن‌جا که زرق و برق پول‌های خریداران چشم‌وگوش آن‌ها را کوروکر کرده بود، هیچگاه نتوانستند فریادهای دلسوزانه ریش سفیدان را ببینند و بشنوند.

قربانعلی مومنی افزود : در گذشته آنقدر زمین برای روستائیان اهمیت داشت که حاضر به فروختن آن نبودند اما الان شرایط نسبت به گذشته خیلی تغییر کرده و بسیاری از آداب و رسوم منسوخ شده است.

وی اظهار کرد: در روستایی که من زندگی می‌کنم حدود نیمی از جمعیت آن غیربومی هستند که شرایط زندگی خاص خود را دارند و حاضر به تغییر آن یا مطابقت با زندگی مردمان بومی نیستند و همین مساله مشکلات زیادی را به وجود آورده است.

مومنی با بیان این‌که افزایش جمعیت غیربومی‌ها موجب شده تا آنها برای خود در روستا حقی قائل شوند، خاطر نشان کرد: در حالی که مردمان بومی روستا به واسطه شغل دامداری و کشاورزی شبها زود می‌خوابند و صبح‌ها زود بیدار می‌شوند، غیربومی‌ها در تضاد با این سبک زندگی تا پاسی از شب بیدار هستند و روزها تا نزدیک ظهر می‌خوابند.

وی تصریح کرد: سروصدا دام و طیور بومی‌ها در صبح، همیشه با اعتراض غیربومی‌ها همراه بوده و از طرفی دیگر برپایی جشن‌های شبانه و بالا بودن صدا موزیک تا پاسی از شب، منجربه ناراحتی بومی‌ها می‌شود و سر این موضوع همیشه با هم دعوا دارند.

به گفته این روستایی تنکابنی، قدم زدن مردان و زنان غیربومی با پوشش نامناسب در کوچه باغ‌های روستا، همیشه با اعتراض بومی‌ها همراه بوده و آن‌ها نسبت به این موضوع بسیار ناراضی و گلایه‌مندند.

وی یادآور شد: سبک زندگی غیربومی‌ها و رفاه ظاهری که در آن دیده می‌شود بر روحیه فرزندان ما تاثیر منفی گذاشته و آن‌ها دیگر حاضر به کار کردن در زمین‌های کشاورزی نیستند.

با وجود چنین دیدگاهی، غیربومی‌ها معتقدند که پذیرش غیربومی از سوی مردمان بومی یک روستا برای آن‌ها بسیار سخت است و آن‌ها غیربومی‌ها را به چشم یک غریبه می‌بینند و حاضر به قبول واقعیت نیستند اما با گذشت زمان این مشکلات کمرنگ خواهد شد و سرانجام بومی‌ها حاضر به پذیرش غیربومی‌ها خواهند شد.
 

فرهنگ روستانشینی قربانی اقتصاد ضعیف


یک کارشناس مسائل اجتماعی در این باره گفت: از سال‌های نه چندان دور با ارائه خدمات چهارگانه بویژه برق و ورود تکنولوژی همچون تلویزیون سبک زندگی روستایی دچار تحولات ناخوشایندی شده و فرهنگ روستایی به فرهنگ شهری نزدیک تر شده است.

حسین کریمی راد افزود: آن‌چه که این روزها در روستاهای غرب مازندران مشاهده می‌شود بیشتر تداخل بین فرهنگ روستانشینی با ضد فرهنگ‌هایی است که در گذر زمان در زندگی شهری به شبه فرهنگ یا فرهنگ تبدیل شده است.

وی با بیان این‌که امروزه شهری شدن با تمام ابعادش در روستاهای غرب مازندران نمایان است، اظهار کرد: متاسفانه روستاهای منطقه در حال گذار به شهر شدن هستند اما با این تفاوت که از حالت قدیمی خارج شده‌اند یا در حال خارج شدن هستند در حالی که از شهر شدن هم خبری نیست.

کریمی راد خاطر نشان کرد: در شرایط گذار از سنت به مدرنیته، تقابل فرهنگ‌ها یک امر طبیعی است و فرهنگ شهرنشینی با توجه به قدرت زیاد و داشتن ابزارهای متنوع پیروز نبرد با فرهنگ روستانشینی خواهد بود.

به گفته این کارشناس مسائل اجتماعی، در مجموع فرهنگ روستانشینی قربانی اقتصاد ضعیف روستا شد چرا که اگر اقتصاد روستا تقویت می شد یک روستایی هیچگاه زمین های خود را به فروش نمی رساند تا به چنین مصیبتی دچار شود.
 

غیربومی‌ها رعایت بومی‌ها را بکنند


رئیس شورای اسلامی روستا برسه دو هزار تنکابن که ویلاهای زیادی در این روستا مربوط به افراد غیربومی از همه استان‌های کشور است، گفت: در بسیاری از روستاهای منطقه ابتدا ویلاسازی‌ها از سوی مردم بومی به عنوان خانه دوم صورت گرفت اما وقتی با پیشنهادهای وسوسه انگیز خریداران غیربومی مواجه شدند، اقدام به فروش آنها نمودند.

شمس‌الدین امان‌پور  افزود: هم اکنون تعداد ساکنان غیر بومی در روستاهای منطقه بسیار زیاد شده و آن‌ها با گویش‌ها، فرهنگ‌ها و آداب و رسوم مختلف در کنار مردم بومی زندگی می‌کنند.

وی با بیان این‌که بسیاری از غیربومی‌ها رعایت بومی‌ها را نمی‌کنند، اظهار کرد: برخی از غیربومی‌ها با وجود توصیه‌هایی که به آن‌ها شده است، متاسفانه در این زمینه کم لطفی می‌کنند و همین مساله واکنش‌هایی را از سوی بومی‌ها به همراه داشته است که اصلا زیبنده نیست.

به گفته امان‌پور، در برخی روستاها تعداد غیر‌بومی‌ها از بومی‌ها بیشتر شده و بعید نیست که در انتخابات آینده شوراهای اسلامی روستا، کاندیدایی از سوی خودشان معرفی کنند.

وی یادآور شد: باید این مسائل با پادرمیانی ریش سفیدان و بزرگان روستاها برطرف شود تا بار دیگر آرامش به برخی از روستاها که درگیر این موضوع هستند، برگردد.
 

فروش زمین در روستاها زمینه‌ساز تغییرات فرهنگی


فرماندار ویژه شهرستان تنکابن با ابراز نگرانی از فروش زمین‌ها در روستاهای غرب مازندران، گفت: اگر این روند به همین منوال پیش برود تا چند سال دیگر نگهبان ویلادارها خواهیم شد.

سیدامیر حسینی‌جو افزود:  متاسفانه عده زیادی از مردم در برخی از روستاها بی محابا اقدام به فروش زمین‌هایی کرده‌اند که قابلیت کشاورزی دارد و می‌توانست نقش قابل توجهی در تولید محصولات کشاورزی و باغی داشته باشد.

وی با بیان این‌که وقتی یک روستا تبدیل به شهرک می‌شود نیاز به آب، برق، گاز و تلفن دارد، اظهار کرد: علاوه بر این مسائل، موجب فراهم شدن زمینه تغییرات فرهنگی در روستاها می‌شود و می تواند تبعات اجتماعی به همراه داشته باشد.

حسینی‌جو خاطر نشان کرد : باید روستاهای منطقه از ده سال گذشته تاکنون مورد ارزیابی قرار گیرد تا میزان تغییرات و تحولات صورت گرفته مشخص شود.

به گفته فرماندار ویژه تنکابن، باید نگاه مسئولان نسبت به غرب مازندران حداقل در حد فاصل نوشهر تا رامسر تغییر یابد چرا که طرح‌های هادی روستاها و تفصیلی شهرها پاسخگوی نیاز امروز و حتی آینده نیست.

وی با اشاره به این‌که برای حفاظت از منطقه باید از ظرفیت‌های دهیاری‌ها و شوراهای روستا به معنی واقعی استفاده شود، یادآور شد: در غرب مازندران نباید اجازه ساخت خانه دوم به متراژ بیش از 80 متر داده شود و باید محدودیت‌هایی در این زمینه اعمال گردد تا هر کسی به فکر ساخت ویلا در منطقه نیافتد.
 

سنخیت نداشتن ویلاها با زندگی روستایی 


معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار مازندران نیز با ابراز نگرانی نسبت به ساخت و سازهای بی‌رویه در غرب استان، گفت: برخی ساخت‌وسازهای صورت گرفته هیچگونه سنخیتی با قوانین و مقررات حاکم بر روستاها ندارد و همین موضوع مشکلات زیادی را در آینده به وجود خواهد آورد.

مهدی رازجویان اخیرا در جلسه پیگیری و هماهنگی پروژه های عمرانی شهرستان‌های تنکابن، رامسر و عباس آباد، افزود: در بسیاری از روستاهای غرب مازندران برخی افراد سودجو برای ساخت ویلا اقدام به تراشیدن کوه و جنگل کرده‌اند که بسیار خطرناک است و باید از ادامه این روند جلوگیری شود.

وی با بیان این‌که هزینه صدور پروانه ساخت در روستاها به حساب خزانه دولت واریز می‌شود، اظهار کرد: اگر دهیاران و بخشداران با قدرت بیشتر می توانستند درآمد حاصل از صدور پروانه ساخت را در داخل همان روستا هزینه کنند بسیاری از مشکلات زیر ساختی روستاها برطرف می‌شد.
 
ایرنا نوشت، رازجویان با ابراز تعجب از قیمت‌های نجوبی ویلاهای ساخته شده در غرب مازندران، خاطرنشان کرد: در برخی از روستاهای غرب استان ویلا به قیمت متری ۲۵ میلیون تومان به فروش می‌رسد و این در حالی است که در مرکز استان چنین قیمتی وجود ندارد.