خطر طوفان باریوم در گلستان در صورت واگذاری 2500 هکتار مرتع برای انتقال پساب های آلوده / موافقت منابع طبیعی و مخالفت محیط زیست با اجرای پروژه

يکشنبه ۲ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۲۰:۰۳ | کد مطلب: ۳۵۲۲۳
خطر طوفان باریوم در گلستان در صورت واگذاری 2500 هکتار مرتع برای انتقال پساب های آلوده
اسکان نيوز-الهه موسوی: در حالی که عبدالرحیم لطفی مدیرکل منابع طبیعی گلستان اخیرا در گفت وگو با اسکان نيوز ماجرای واگذاری 2 هزار هکتار از مراتع را به کارخانه های کانسارخزر وشورابه ید گلستان تکذیب کرد، صورتجلسه ای به دست اسکان رسیده که ابعاد تازه ای از گفت وگوها، تصمیم گیری های خلاف قانون و واگذاری های عجیب به این کارخانه های آلاینده را روشن می کند.

در این صورت‌جلسه که به امضای غراوی معاون هماهنگی امورعمرانی استاندار گلستان رسیده آمده که پیشنهاد این واگذاری اتفاقا از سوی مدیرکل منابع طبیعی گلستان داده شده؛ اما محمدرضاکنعانی مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان با آن مخالفت و انجام مطالعات را برای آن ضروری برشمرده است.

به گزارش اسکان نيوز، در این صورت‌جلسه از "مراتع" شمال گمیشان، با عنوان "شوره زار" نام برده شده؛ این در حالی است که از منظر علوم جنگل ومرتع شناسی و دانش منابع طبیعی، مرتع، شوره زار نبوده و پوشش گیاهی تعریف شده ای دارد؛ ضمن اینکه مراتع کارکردهای بسیاری از جمله ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﺗﻠﻄﻴﻒ ﻫﻮا، تقویت سفره ها و آب ﻫﺎی زﻳﺮزﻣﻴﻨﯽ، ﮐﺎﻫﺶ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮا، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی از ﻓﺮﺳﺎﻳﺶ ﺧﺎک و مقابله با وﻗﻮع ﺳﻴﻼب، مقبله با ریزگرد و بیابانزایی، ﺗﻐﺬﻳﻪ دام به جای چَرا در جنگل، ﻣﺼﺎرف داروﻳﯽ و ﺧﻮراﮐﯽ و .... را دارا هستند.

از سوی دیگر مراتع فوق در صورت آسیب، می توانند به سرعت به کانون های بزرگ ریزگرد و طوفان باریوم و رادیوم در استان تبدیل شوند و از آنجا که منطقه فوق در حاشیه بیابان های مرزی قرار گرفته اجرای هر گونه طرح بدون مطالعه می تواند آنرا به بحرانی برای سراسر استان تبدیل کند.

به گونه ای که با وزش باد و طوفان که چند سالی است مهمان گلستان است و همه ساله خسارت های زیادی را بر بخش های اقتصادی، زراعی و شهری و نیز مسکونی مردم تحمیل می کند، خاک های آلوده به باریوم می توانند به طوفان سرطان برای سراسر استان تبدیل شوند و پساب آلوده به وسیله طوفان در  استان گسترش یافته، هوای آلوده، تخریب محیط زیست و تهدید سلامت شهروندان را به دنبال داشته باشد.

علاوه بر این، تخلیه پساب در منطقه فوق که مرز مشترک ایران وترکمنستان است می تواند دارای تبعات جدی بین المللی و بروز مشکلات عدیده در روابط دو کشور شود.

تاکید بند 4 این مصوبه بر اینکه « به منظور تسهیل در رفع مشکلات واحدهای تولیدی ید در استان و جلوگیری از بروکراسی اداری و تمرکز امور و اختیارات استان، مقرر گردید سطح اختیار اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان در خصوص ورود به مشکلات زیست محیطی ناشی از تولید کارخانجات ید را کتبا ظرف مدت یک هفته به معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان اعلام و در صورتی که اختیار لازم برای اتخاذ تصمیمات را ندارند مرجع ذی ربط ملی را معرفی تا منبعد با دعوت از ایشان در جلسات بعدی تصمیم گیری شود» نیز یکی از نقاط ابهام زا در این صورتجلسه است.

اینکه مجموعه استانداری بر کوچک کردن اختیارات زیرمجموعه دولتی خود یعنی محیط زیست به نفع یک صنعت آلاینده که به هیچیک از تعهدهای پیشین خود عمل نکرده تاکید کند نقطه ابهام بزرگی را برای شهروندان و فعالان محیط زیست و نیز فعالان اقتصادی ایجاد خواهد کرد.

متن کامل این صورتجلسه در ادامه می آید:

« در تاریخ 24/1/1400 جلسه ای در دفتر معاونت محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان با حضور دستگاه های اجرایی تشکیل شد که ابتدا آقای مهندس غراوی معاونت محترم هماهنگی امور عمرانی استانداری به بیان و تبیین دقیق مسائل فنی و زیست محیطی شرکت "کانسارخزر" و "شورابه ید گلستان" متعاقب جلسات قبلی پرداختند و در ادامه مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بر مبنای صورتجلسه مورخه 18/7/99 دفتر معاونت هماهنگی امور عمرانی به تصمیمات و اقدامات قابل انجام از سوی شرکت های کانسارخزر و شورابه ید گلستان پرداخت.

سپس در ادامه مسوول فنی شرکت کانسارخزر نسبت به شرح اقدامات انجام شده در قالب پاورپوینت تهیه شده پرداخت و کلیه اقدامات و تکالیف تعیین شده در خصوص مدیریت پساب را شامل : برنامه مدیریت زیست محیطی شرکت(EMP) ، تحکیم و بازسازی دیواره دریاچه، احیا عرصه و بوته کاری به میزان 330 هکتار در مراتع اینچه، مقدمات اجرایی پروژه CHP ، اتمام عملیات حفاری چاه دوم و عملیاتی شدن تزریق پساب را بیان نمود و سپس ضرورت اختصاص عرصه 2000 هکتاری در منطقه شوره زار گمیشان را مطرح نمود که مورد بحث و بررسی و به شرح ذیل مصوب گردید:

1- اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان ظرف مدت یک هفته با توجه به پیشنهاد شرکت کانسارخزر (احداث حوضچه های تبخیری) در راستای مدیریت پساب واحدهای تولیدی ید، نظر فنی و کارشناسی آن اداره کل را در خصوص انتقال پساب از طریق لوله و کانال به اراضی 2000 هکتاری شوره زار "سنگرتپه" شهرستان گمیشان اعلام نموده و با عنایت به اینکه ظرفیت دریاچه اینچه پر شده است و احتمال شکسته شدن دیواره حفاظتی وجود دارد، پیشنهاد اجرایی خود را به صورت مکتوب در خصوص مدیریت پساب شرکت های کانسارخزر و شورابه ید گلستان اعلام نماید. 

2- مقرر گردید گزارش EMP  شرکت کانسارخزر در کارگروه تخصصی امور زیربنایی، شهرسازی، آمایش، محیط زیست ذیل شورای برنامه ریزی و توسعه استان مطرح و با حضور دستگاه های ذی ربط مورد ارزیابی قرار گیرد؛ سپس برای سیر مراحل قانونی به "شورای برنامه ریزی و توسعه استان" و متعاقبا به مراجع ذیربط ابلاغ گردد. 

3- با توجه به پیشنهاد مدیرکل محترم منابع طبیعی وآبخیزداری استان در خصوص درخواست شرکت های کانسارخزر و شورابه ید گلستان جهت انتقال پساب و اجرای پروژه تبخیری در منطقه شوره زار شمال گمیشان، طرح توجیهی فنی مربوطه از طرف متقاضی تهیه تا مورد تصمیم گیری لازم قرار گیرد. 

4- به منظور تسهیل در رفع مشکلات واحدهای تولیدی ید در استان و جلوگیری از بروکراسی اداری و تمرکز امور و اختیارات استان، مقرر گردید سطح اختیار اداره کل حفاظت محیط زیست استان گلستان در خصوص ورود به مشکلات زیست محیطی ناشی از تولید کارخانجات ید را کتبا ظرف مدت یک هفته به معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان اعلام و در صورتی که اختیار لازم برای اتخاذ تصمیمات را ندارند مرجع ذی ربط ملی را معرفی تا منبعد با دعوت از ایشان در جلسات بعدی تصمیم گیری شود. 

5- از آنجایی که استقرار فعالیت صنعتی و تولید ید در کارخانجات کانسارخزر و شورابه ید گلستان برای اولین بار در کشور پس از اخذ مجوزات قانونی از مراجع ذیربط انجام پذیرفته و پساب ناشی از آن از ابتدا تا کنون به دریاچه اینچه تخلیه می شود و از طرفی راهکارهای اجرایی برای جلوگیری از آلودگی دریاچه و اراضی پیرامون آنبا موافقت سازمان حفاظت محیط زیست کشور و اداره کل حفاظت محیط زیست استانف منوط به انجام مطالعات شده و بعضا با صرف هزینه زاد، نتیجه مطلوب حاصل نشده است، ( از جمله آن : روش حوضچه تبخیری و حفر چاه برای تزریق آن به اعماق زمین) ضرورت دارد از اقدامات و تصمیماتی که به روش آزمون وخطا شکل گرفته جلوگیری شده و به مصوبات و تصمیمات گذشته پایبند بود.»

  1.