سنگ‌های آسیاب آبی«خان» زواره پس ‌از ۶۰ سال چرخید

دوشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۹ ساعت ۱۱:۵۵ | کد مطلب: ۳۳۱۰۲
سنگ‌های آسیاب آبی«خان» زواره پس ‌از ۶۰ سال چرخید
بیش‌از نیم قرن از ایستادن چرخش سنگ‌های آسیاب آبی ششم زواره اصفهان معروف به آسیاب «خان» می‌گذرد، سنگ‌های این آسیاب پس از بازسازی دوباره به چرخش درآمد.
اسکان نيوز: با ورود آب به تنوره این آسیاب و به حرکت درآمدن سنگ‌های آسیاب کار تبدیل گندم به آرد آغاز شد. آب پس از به چرخش درآوردن سنگ‌های آسیاب وارد قنات آسیاب شده و پس از مسافت ۲ کیلومتر دوباره به جوی اصلی قنات تاریخی زواره باز می‌گردد.

در گذشته نه چندان دور شش آسیاب آبی در شهر زواره فعال بود و با استفاده از آب قنات‌های این شهر که قدمت آن به بیش از ۵ هزار سال می‌رسد گندم و جو مردم این شهر را که حاصل دست رنج خودشان برای امرار معاش بود به آرد تبدیل می‌کرد، اما امروزه متاسفانه پنج آسیاب تقریبا مخروبه شده یا از بین رفته‌اند. حال یکی از این آسیاب های شش گانه، معروف به آسیاب «خان» به همت «سید احسان الله ایزدی طباء زواره» بازسازی و به مجموعه سفره خانه سنتی برای پذیرایی از مسافران و گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شده است.

در همین رابطه مالک آسیاب آبی خان زواره گفت: برای حفظ میراث فرهنگی و توسعه گردشگری شهر تاریخی زواره، آسیاب آبی ششم معروف به آسیاب خان از مجموع شش آسیاب قدیمی شهر زواره که قدمت ۱۰۰۰ ساله دارد را خریداری و بازسازی کرده‌ام.

ایزدی با اشاره به مساحت ۷۰۰ متر مربع آسیاب آبی گفت: با هزینه‌ای بالغ بر یک میلیارد تومان ساختمان آسیاب آبی خان بازسازی شده است و با کمک کارشناسانی از شهر دزفول قنات خروجی آسیاب تخلیه و آب در آسیاب به جریان در آمد و روز یکشنبه ۲۱ دی ماه سنگ‌های آسیاب آبی پس از ۶۰ سال به حرکت در آمد.

وی ادامه داد: در مرحله اول بازسازی آسیاب آبی ششم «خان» زواره سفره خانه سنتی راه اندازی شد و هم آسیاب آبی کار خودش را با تبدیل گندم به آرد آغاز کرد.

وی افزود: با تکمیل این طرح شامل ساخت اقامتگاه به مساحت دو هزار متر مربع، نمایشگاه دائمی صنایع دستی منطقه و غذاهای محلی و سنتی و شتر سواری و کویرنوردی زمینه اشتغال نزدیک به ۱۰۰ نفر فراهم خواهد شد.

کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند قدمت ساختمان اصلی آسیاب آبی ششم زواره که در عمق ۱۰ متری زمین بنا شده به بیش از  ۱۰۰۰ سال می‌رسد. این کارشناسان قدمت قسمت‌های بعدی این آسیاب آبی را به پیش از دوران صفویه می‌دانند.

در بازسازی بزرگترین آسیاب آبی ایران قسمت‌هایی از سقف این بنا که مربوط به هزار سال پیش است؛ حفظ شده است.

مهدی مشهدی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان اردستان نیز گفت: قدمت آسیاب آبی خان زواره به پیش از اسلام می‌رسد و در دوران صفویه هم بخش‌هایی به ساختمان اصلی آسیاب افزوده شده است.
وی افزود: این آسیاب در مقایسه با سایر آسیاب‌های ایران از زیبایی فوق‌العاده ای برخوردار است و پرونده این اثر با ارزش تاریخی برای ثبت در فهرست آثار ملی ایران آماده شده و به تأیید اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان رسیده و قرار است پرونده به تهران ارسال شود.

در همین رابطه محمدرضا شواخی‌زواره،  قعال رسانه‌ای در این خصوص گفت: وجود قنات‌های زواره و جوی پر آب در گذشته سبب شده تا مردم این دیار در کنار جوی خروشان آب قنات‌ها، اقدام به ساخت و راهاندازی شش آسیاب آبی نمایند.

وی افزود: وجود این آسیاب‌ها در نزدیک هم حکایت از استقرار جمعیت زیاد و رونق کسب و کار در این منطقه در گذشته به مرکزیت شهر زواره دارد، زیرا فاصله آسیاب آبی اول تا آسیاب آبی ششم کمتر از ۴ کیلومتر است و بین این دو آسیاب آبی ۴ آسیاب آبی دیگر هم فعالیت داشته‌اند.

این فعال رسانه‌ای گفت: از ۶ آسیاب آبی شهر تاریخی زواره ۳ آسیاب به کلی تخریب شده است که به دلیل توسعه شهر زواره، آسیاب های اول و دوم در محدوده شهر قرار گرفته و بر بقایای این دو آسیاب ساختمان‌های مسکونی و تجاری ساخته شده است.

شواخی ادامه داد: هم اکنون بقایای آسیاب‌های سوم و چهارم در دو طرف میدان ورودی شهر زواره میدان امام حسین علیه السلام خودنمایی می‌کند که قابل احیا و بازسازی هستند.

وی تصریح کرد: آسیاب آبی پنجم نیز به دلیل تغییر مسیر جاده زواره به اردستان در سال‌های گذشته به کلی تخریب شد. آخرین آسیاب آبی زواره که ششمین آسیاب محسوب می‌شود و به آسیاب خان معروف است هم اکنون در فاصله یک کیلومتری محدوده فعلی شهر زواره واقع است که به عنوان بزرگترین آسیاب آبی ایران بازسازی شده است.

ایسنا نوشت، این فعال رسانه‌ای خاطرنشان کرد: آسیاب‌های آبی زواره روزگاری رونق داشته و افراد زیادی از طریق آن امرار معاش می‌کرده‌اند. این آسیاب‌ها علاوه بر مکانی اقتصادی، محلی برای استراحت مسافرانی که با پای پیاده از زواره به اردستان یا بالعکس در این مسیر تردد می‌کرده‌اند و محلی برای تفریح مردم این شهر به ویژه جوانان نیز بوده است.