افزایش فرونشست با بارگذاری‌ها بر روی زمین

يکشنبه ۲۳ شهريور ۱۳۹۹ ساعت ۱۲:۰۰ | کد مطلب: ۳۰۰۵۰
افزایش فرونشست با بارگذاری‌ها بر روی زمین
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی مبحث فرونشست زمین می‌تواند تابع عوامل مختلفی دانست و گفت: در واقع بارگذاری‌هایی که بر روی دشت‌های زمین صورت می‌گیرد، چه به لحاظ عمرانی و احداث ساختمان‌ها و یا هر عامل دیگری می‌تواند فرونشست زمین را تشدید کند. یکی از این عوامل برداشت بی رویه از منابع آب‌های زیرزمینی است. همانطور که همگان استحضار دارند، در دشت اراک کسری مخزن سالیانه آب حدود 32 میلیون مترمکعب در درازمدت است.
اسکان نيوز: محمود قدبیگی، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی با اشاره به این‌که  یکی از دلایل کسری مخزن اتفاق افتاده مربوط به بخش کشاورزی است، چرا که بیشترین میزان مصرف در بخش کشاورزی رخ می دهد، تاکید کرد: حدود 89 تا 90 درصد مصرف در بخش کشاورزی انجام می شود. 2 تا 3 عامل باعث مصرف بی‌رویه شده است. یکی از این عوامل پروانه‌هایی هستند که از سال های گذشته در بخش کشاورزی صادر شده‌اند. به این معنا که با توجه به وضعیتی که مورد بررسی قرار گرفته، میزان پروانه‌های صادر شده در بخش کشاورزی، بیش از آب قابل بهره‌برداری است و بیش از توان سفره‌های آب زیرزمینی است.

وی ادامه داد: وزارت نیرو در سالهای اخیر برنامه عملیاتی برای دشت ها ارائه داده و اهدافی را که دنبال می کند بر این مبنا است که طی 2 تا 3 برنامه اضافه برداشت ها را متوقف کند و افت آب در سفره های زیرزمینی و کسری مخزن را در بازه زمانی برنامه های درازمدت جبران کند. اضافه برداشت ها در 3 بخش انجام می گیرد. بخش اول برداشت چاه های غیرمجاز، بخش دوم اضافه برداشت چاه های مجاز به دلیل دبی آب لحظه ای و بخش سوم عدم رعایت ساعت کارکرد چاه ها می باشد که فرایندهای اضافه برداشت از سفره های آب زیرزمینی را تکمیل می کند.

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی اظهار کرد: بر اساس اقداماتی که در بحث تعیین تکلیف چاه‌های غیرمجاز انجام شده، شرکت آب منطقه‌ای با همکاری دستگاه قضایی و مجموعه‌های استانداری و فرمانداری توانسته فعالیت‌های خوبی را طی سال‌های گذشته انجام دهد و برنامه‌های بسیاری را نیز در دست اقدام دارد. در مدت 3 سال اخیر بیش از 700 حلقه چاه غیرمجاز را پر کرده ایم. همزمان با این اقدام، اصلاح و تعدیل پروانه‌های بهره‌برداری را در دستور کار قرار داده‌ایم، به نحوی که میزان حجم پروانه‌های صادر شده در هر دشت را در حد آب قابل برنامه‌ریزی متعادل کنیم. برای مثال در دشت اراک حدود 15 درصد از میزان حجم پروانه‌های صادر شده کاسته می‌شود و پروانه‌های جدید اصلاح و تعدیل شده صادر می‌شود.

قدبیگی تصریح کرد: برنامه دیگری که در این راستا در دست اقدام است، پروژه نصب کنتورهای حجمی هوشمند می‌باشد که باعث می‌شود بهره‌برداران ملزم شوند تا در حد پروانه‌های بهره‌برداری برداشت کنند. در این رابطه اگر شخصی این برنامه را رعایت نکند، علاوه بر اخذ جبران خسارت و اعاده به وضعیت سابق، می تواند تا حد لغو پروانه بهره‌برداری نیز پیش برود.

وی بیان کرد: فرایندهای مذکور در راستا جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه آب از سفره‌های زیرزمینی در دست اقدام می‌باشد تا کسری مخزن‌ها جبران گردد. در این رابطه خواستار آن هستیم که تمامی دستگاه‌های اجرایی تا حد توان کمک‌های خود را دریغ نکنند. به خصوص مجموعه سازمان جهاد کشاورزی، با اصلاح الگو کشت و تدوین الگو کشت متناظر با آمایش هر دشت، می‌تواند گام‌های موثری در این راستا بردارد.

ایلنا نوشت، معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی تاکید کرد: برای مثال در دشت اراک که منطقه بحرانی می‌باشد، باید مجموعه سازمان جهاد کشاورزی الگوی کشت مناسبی داشته باشد و با اصول ترویجی آن را به کشاورزان آموزش دهد تا کشت‌هایی که پر آب بر هستند را کنار گذاشته و کشت‌های جایگزین که کم آب بر می‌باشند را اجرایی کند. همچنین اجرا روش‌های آبیاری کم آب بر و اصلاح روش‌های آبیاری، می‌تواند در کاهش میزان برداشت از سفره های آب زیرزمینی تاثیر بسزایی داشته باشد تا شاهد اتفاقاتی همچون تشدید افت منابع آب‌های زیرزمینی که باعث نشست دشت‌ها و فرونشست زمین است، نباشیم.