نقد سازنده ویرانگر، بازخوانی مفهوم سازندگی در نقد

شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۸ ساعت ۱۵:۳۹ | کد مطلب: ۲۴۵۳۲
نقد سازنده ویرانگر، بازخوانی مفهوم سازندگی در نقد
اسکان نيوز: در این نشست برگزارکنندگان و دبیران پنل‌های نقد راهبردی در حوزه‌های موضوعی مختلف حضور داشتند و هدف از برگزاری آن، تبیین رسالت نقد به دور از سانسور و به قصد سازندگی بود. سید امیر منصوری، محمد آتشین‌بار، دانش طاهرآبادی، محمدصالح شکوهی بیدهندی، پدیده عادلوند و سعید شفیعا، سخنرانان این نشست بودند.

سید امیر منصوری، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در توضیح عنوان نشست، «نقد مخرب سازنده» گفت: «سازندگی در مقابل تخریب در این عنوان، معطوف به صورت نیست بلکه معطوف به محتوا است. شرط اول سازندگی، رفع ساختارهای معیوب قبلی به واسطۀ ویران‌گری است».

او اضافه کرد: «نقد، اعلام حکم و موضع نیست، صدور حکم در اختیار مخاطب است نه منتقد. اولین رسالت منتقد، اعلام پارادوکس‌ها و تضادهای درونی یک اقدام است که منجر به طرح‌اندازی شیوۀ جدیدی از اندیشه در مخاطب می شود».

منصوری تأکید کرد که نقد در ایران در مراحل ابتدایی خود است و در حال حاضر، هیچ گوشی بدهکار نقد نیست. اما اگر به این روند ادامه دهیم، نقد معنی‌دار و مشارکت مردم محقق می‌شود».

محمد آتشین‌بار که عضو هیئت علمی و دبیر نشست‌های حوزۀ پیاده‌راه‌ها و نقد راهبردی طرح جامع فضاهای فرهنگی در پژوهشکدۀ نظر است دربارۀ نقد بیان کرد: «در اثر نقد است که یک فهم جدید به وجود می‌آید».

او افزود: «در تحقیق دربارۀ این پهنه‌های فرهنگی، به منابعی در اینترنت برمی‌خوردیم که آشکارا بیش از ۷۰ درصد آن‌ها، از روی سایر منابع برداشت شده بود. به نظر می‌رسد تولید منابع کثیر تکراری به این دلیل است که آن فهم جدید در جامعه شکل نگرفته و نگاه نقادانه وجود ندارد».

دانش طاهرآبادی، پژوهشگر و منتقد معماری و دبیر نشست‌های یرگزار شده پیرامون، طرح توسعۀ دانشگاه تهران دربارۀ ماهیت اصلی نقد گفت: «در غیاب نقد، امر به معرف و نهی از منکر که در دین به آن توصیه شده است، به موضوعاتی نظیر حجاب و پوشش زنان تقلیل یافته و کارکرد خود را از دست داده است. در حالی که راه توسعۀ جامعه از به کارگیری نقد می‌گذرد».

محمد صالح شکوهی بیدهندی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت و دبیر نشست‌های موضوع طرح جامع در پژوهشکدۀ نظر، دربارۀ کارکرد نقد در نشست‌های مربوط به خود گفت: «در جلسات برگزار شده با حضور نمایندگان مدیریت شهری و حرفه‌مندان، ما رویه‌های تک‌روآنۀ مدیریت شهری را مورد انتقاد قرار داده و تخریب کردیم. در حال حاضر وزارت راه به بازنگری طرح جامع فکر می‌کند، شورای شهر به بازنگری طرح تفصیلی فکر می‌کند و نهاد طرح جامع که متولی اصلی طرح‌های توسعۀ شهری است، به هیچ یک از این دو فکر نمی‌کند».

پدیده عادلوند دبیر نشست‌های هنر شهری و عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ نظر دربارۀ نقد راهبردی این نشست‌ها بیان کرد: «آنچه ما به کمک نقد ویران کردیم، پیش‌اگاهی‌ها و مفروضاتی بود که برای عموم و حتی متخصصین این حوزه بدیهی به نظر می‌رسید، معیارهای خلق و ارزیابی اثر هنری شهری در ذهن این افراد روشن نبود. کاری که نقد این ساختارها تلاش کرد انجام دهد، به تعبیر دریدا شکستن فراروایت‌ها است».

سعید شفیعا، دبیر نشست‌های گردشگری و عضو هیئت علمی پژوهشکدۀ نظر، دربارۀ نقد و کارکرد آن در جامعه گفت: «منتقدی که شکاف را تشخیص دهد و دست به تخریب بزند، باید مسیر سازندگی را هم در ذهن داشته باشد. بنابراین کار منتقد تخریب صرف نیست بلکه تخریب به قصد سازندگی است».

او اضافه کرد: «در حوزۀ گردشگری متولی عام وجود نداشت و هرکس مسئول بخشی از این حوزه بود. آنچه ما بعد از تبدیل سازمان میراث فرهنگی به وزارت‌خانه تخریب کردیم، این بود که ماهیت وزارتخانه الزاماً دائمی نیست و می‌تواند پس از بخشیدن شالوده به گردشگری، مجددا در هیأت سازمان ادامۀ فعالیت دهد».
 

پرونده ویژه ۰ پرونده