مشارکت پر رنگ کسبه بازار تبریز در مرمت و بازسازی بزرگ ترین بازار مسقف جهان

سه شنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۰۳ | کد مطلب: ۱۷۶۵۶
مشارکت پر رنگ کسبه بازار تبریز در مرمت و بازسازی بزرگ ترین بازار مسقف جهان
اسکان نيوز:  بازار تبریز یکی از بزرگ‌ترین بازارهای سرپوشیده جهان و از شاهکارهای معماری ایرانی است.

بازاریان تبریز در همکاری مشترک با اداره کل میراث فرهنگی استان و پایگاه میراث جهانی بازار تبریز طی ۱۰ سال گذشته در مرمت و بهسازی بیش از ۹۰ درصد بافت آسیب دیده این اثر فاخر تاریخی، به طور مستقیم ایفای نقش نموده‌اند.

این بازار منحصربه‌فرد با وجود گذشت صدها سال، اهمیت تجاری خود را از دست نداده، به طوری که هم‌اکنون ۸۰ درصد شریان اقتصادی منطقه در آن جریان دارد.

بازار تبریز هم‌اکنون به طول یک کیلومتر بزرگ‌ترین مجموعه به هم پیوسته و مسقف دنیاست که در سال ۱۳۸۹ در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

طاق‌ها و گنبدهای بلند، سازه‌های آجری به هم پیوسته، آرایش مغازه‌ها، کثرت تیمچه‌ها، وجود انواع مشاغل و تعداد زیادی مدرسه و مسجد که در کنار سراهای بازرگانی قرار گرفته‌اند، این بازار را نمونه‌ای عالی از محیط تجارت و زندگی شرقی ساخته ‌است.

سبک معماری، کثرت‌سراها و تیمچه‌ها و وجود تعدادی مدرسه و مسجد نیز به این مجموعه اهمیت خاصی داده‌اند.

مرتضی آبدار، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی در خصوص مراحل مرمت بزرگترین بازار مسقف جهان طی ۱۰ سال گذشته، اظهار کرد: بازاريان تبريز در طول ۱۰ سال گذشته، قبل و بعد از ثبت جهانی این اثر با همكاری كامل اداره کل ميراث فرهنگی استان در زمينه‌های گوناگون، به مرمت این بازار بزرگ پرداخته‌اند، شایان ذکر است که میراث فرهنگی استان و پایگاه میراث جهانی بازار تبریز طی ۱۰ سال گذشته، مبلغی بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان در راستا مرمت، بازسازی و احیا قسمت‌های مختلف این بازار هزینه کرده است.

آبدار، ضمن بيان مطلب فوق، یادآور شد: بازاريان تبريز در مرمت تمامی تيمچه‌ها، راسته‌ها، دالان‌ها، سراها و ... بازار تبريز مشاركت داشته‌اند، به طوری‌كه ۷۰ درصد عمليات بازسازی را بازاريان با نظارت کارشناسان میراث فرهنگی استان به ثمر رسانده‌اند.

وی با اشاره به حادثه آتش‌سوزی سال ۸۸ در سرا (ایکی قاپیلی لار) در آستانه ثبت جهانی بازار، ادامه داد: با همت بازاریان و میراث فرهنگی ۱۲۰ مغازه سرا  (ایکی قاپیلی لار) که بر اثر آتش سوزی تخریب شده بودند، طی یک سال مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت و در نهایت در سال ۸۹ بازار تبریز پس از بررسی‌های کارشناسان سازمان یونسکو به ثبت جهانی رسید.

آبدار با تاکید به این‌که طی ۱۰ سال گذشته بازار تاریخی تبریز در کنار پایش و رصد مداوم وضعیت از سوی پایگاه جهانی بازار تبریز، بر اساس ضوابط میراث جهانی مورد حفاظت و مرمت تکمیلی قرار گرفته است، ادامه داد: با توجه به ضرورت رعایت ضوابط میراث فرهنگی در این بازار تاریخی، همواره تلاش کارشناسان و متخصصان میراث فرهنگی استان، پایگاه میراث جهانی بازار و بازاریان تبریز بر این بوده است تا با فراهم‌سازی ظرفیت‌های لازم تمام نقاط بازار از طرح‌های مرمتی و حفاظتی برخوردار باشد.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی با بیان این‌که مرمت بخش عمده‌ای از تیمچه‌ها و سراها با مشارکت میراث فرهنگی و کسبه بازار به اتمام رسیده است، افزود: طی سال‌های اخیر مرمت و بازسازی تیمچه‌ها، سراها و مساجدی مانند، سرا امیر، تیمچه‌های  میرزا شفیع، شعربافان کوچک، حاج صفر علی، سقط فروشان، ملک، سراهای حاج حسین، میرابوالحسن، آلمانی‌ها، کچه چیلر، حاج محمد قلی، کیشمیش چیلر، صاحب دیوان، بازارهای قندفروشان کوچک و بزرگ، دَوه چی، حاج علی اکبر، دالان مدقالچی و مساجدی از جمله صادقیه، ۶۳ ستون، قاضی و مساجد جامع مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌اند.

آبدار همچنین جداره سازی بازار کیشمیش چیلر، مسگران، دوه چی، میرزا جلیل، میرابوالحسن، سرخاب و میرزا شفیع را از سایر اقدامات مشارکتی این اداره کل عنوان کرد.

وی در ادامه به شورای ساماندهی بازار تبریز در استانداری آذربایجان شرقی اشاره کرد و گفت: این شورا که به منظور رسیدگی و فعالیت همه جانبه تمامی دستگاه‌ها در راستا پیشبرد اهداف بازار تشکیل یافته است، با مشارکت جمعی نهادها و دستگاه‌ها به اقدامات لازم جامه عمل می‌پوشاند، به طور مثال در تکمیل زیرساخت‌های حفاظتی و بازسازی بازار تبریز، تاکنون ۷۰ درصد از بخش‌های مختلف بازار با مشارکت میراث فرهنگی، آب و فاضلاب استان و شهرداری تبریز به شبکه فاضلاب شهری متصل شده و سایر مناطق نیز در حال تکمیل هستند، همچنین در راستای یکسان‌سازی معابر عبوری شهرداری تبریز طی دو سال اخیر اقدام به کف‌سازی معابر عبوری مناطق مختلف بازار کرده است.

مدیرکل میراث فرهنگی آذربایجان شرقی با تاکید بر اینک‌ه هدف اصلی میراث فرهنگی و پایگاه جهانی بازار در کاهش طرح‌های ناهمگون با ضوابط میراث جهانی است، اظهار کرد: با نظارت نیروهای یگان حفاظت، درصدد کاهش طرح‌های ناهمگون با بافت تاریخی بازار تبریز  با ارائه تذکر کتبی و در صورت عدم رعایت مجدد با اقدام از طریق مراجع قضایی هستیم.

آبدار با بیان این‌که مرمت و بازسازی بازار بزرگ تبریز همچنان در حال پیگیری است، گفت: با توجه به وسعت این بازار ، اعمال طرح‌های مرمتی همچنان ادامه دارد و کارشناسان میراث فرهنگی استان همواره در تلاش‌اند تا از بروز کوچک‌ترین آسیب به بافت تاریخی بازار تبریز، جلوگیری کنند، از اینرو طی بازه‌های زمانی مشخص مناطق حساس و محتمل بر مرمت شناسایی و در دستور کار قرار خواهد گرفت.

مدیرکل میراث فرهنگی استان در پایان با اشاره به نقش پر رنگ تاریخی، فرهنگی و هویتی بازار در تاریخ تبریز، ابراز امیدواری کرد، کسبه بازار تبریز همانند گذشته در مسیر صیانت از این اندوخته و میراث ارزشمند تاریخی و هویتی همراه اداره کل میراث فرهنگی استان باشند.
 
مرجع: میراث فرهنگی آذربایجان شرقی