مرثیه‌ای بر مرگ درختان کاخ مروارید/ مقصر خشک شدن فضا سبز کیست

چهارشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۶:۴۷ | کد مطلب: ۱۶۲۲۷
مرثیه‌ای بر مرگ درختان کاخ مروارید/ مقصر خشک شدن فضا سبز کیست
اسکان نيوز: کاخ مروارید سکونتگاه شمس پهلوی دختر دوم رضاشاه واقع در مهرشهر کرج یکی از معماری‌های ارزنده‌ای است که طی سال‌های ۴۷ - ۱۳۴۵ هجری شمسی در زمینی به وسعت ۱۱۱ هکتار و با مساحتی حدود دو هزار و ۵۰۰ مترمربع احداث‌شده است.

هزینه‌ ساخت این کاخ بالغ‌بر یک‌میلیون دلار اعلام‌شده است، معماری این اثر متأثر از شیوه تفکر «فرانک لوید رایت» پرآوازه‌ترین معمار آمریکایی در نخستین دهه‌های قرن اخیر است.

کاخ مروارید اردیبهشت سال ۹۳ به دستور دادستانی وقت به میراث فرهنگی استان البرز واگذار شد. میراث فرهنگی که لاشه کاخ را تحویل گرفته بود مدعی شد احیا این اثر ارزشمند تاریخی نیازمند میلیاردها اعتبار است زیرا تخریب سازه بتونی بنا کاخ از داخل، به دلیل نفوذ آب از ناحیه سقف، گرچه از آغاز احداث کاخ اندک‌اندک شروع‌شده بود اما عدم رسیدگی و رفع مشکل، اکنون پس از قریب به سه دهه، پوسیدگی و فرسودگی عمیق و فاجعه‌آمیزی به بار آورده که‌ترمیم آن را صدها برابر دشوار کرده است.


ماکت فضا سبز کاخ مروارید

در ادامه باید به فضا سبز کاخ اشاره‌ کنیم که به گفته صاحب‌نظران برداشتی نمادین از پارک‌های اروپایی بوده و در طراحی آن از الگوی فضای باغ‌های ایرانی نیز استفاده شده است. درختان و گل‌های باغ منتخبی از گونه‌های زیبای ایرانی و اروپایی هستند که پیش از این هارمونی و هماهنگی بی‌نظیری داشته‌اند.

لوله‌های آب در کاخ مروارید دچار زنگ‌زدگی و پوسیدگی است

اما به‌تازگی خشک شدن فضای سبز کاخ موجی از نگرانی‌ را برانگیخته است؛ به‌طوری‌که کاربران اجتماعی در فضا مجازی از متولیان امر خواسته‌اند به داد درختان مجموعه برسند.

حسین‌ امین‌افشار با اشاره به فصل سرما که باعث خشکیدگی درختان کاخ می‌شود، گفت: درختان این مجموعه شماره‌گذاری شده و شناسنامه‌دار هستند، گونه و نوع درختان مشخص‌شده و مشاور بر وضعیت این عرصه نظارت دارد.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان البرز بابیان این‌که از سیستم‌های مکانیزه برای آبیاری استفاده می‌شود، گفت: لوله‌های آب دچار زنگ‌زدگی و پوسیدگی است، در نظر داریم به این موارد رسیدگی کنیم.

امین افشار در بخش دیگری با تاکید بر این‌که رسیدگی به وضعیت دریاچه کاخ که دچار آب‌گرفتگی و نشتی شده در دستور کار قرار دارد، گفت: همچنین بهینه‌سازی و به روزرسانی سیستم آبیاری فضای سبز کاخ نیز در دستور کار قرار دارد.


معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان البرز با اشاره به برگزاری جلسه با مسئولان شرکت آب منطقه‌ای استان، گفت: آب مصرفی کاخ از دو حلقه چاه تأمین می‌شود و از آن‌جایی‌که هزینه‌های آبیاری بسیار بالا است طبق مذاکرات، مقرر شده به منظور کنترل هزینه‌ها کنتورهای هوشمند نصب شود.

امین‌افشار به محدودیت‌هایی که در رفت‌وآمد به کاخ وجود دارد اشاره کرد و گفت: نبود حفاظ دور دریاچه مصنوعی باعث شده که رفت‌وآمدها به کاخ محدود باشد اما شرایط بازدید برای عموم فراهم می‌شود.

وی در بخش دیگری به مکاتبه با شهرداری برای کاشت هزار اصله درخت در فضا سبز کاخ اشاره کرد و گفت: مراحل کارشناسی برای انتخاب نوع درختان برای کاشت انجام می‌شود.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی استان البرز اضافه کرد: قطعه‌بندی عرصه فضای سبز، هرس کردن درختان و جداسازی شاخ و برگ‌های خشکیده همگی با نظارت کارشناس مربوطه در مجموعه کاخ مروارید در حال انجام است.

امین افشار با اشاره به اختصاص بودجه به مجموعه کاخ اعم از بنا و فضا سبز، گفت: متأسفانه برخی نمی‌خواهند مردم از اقداماتی که برای احیای کاخ انجام می‌شود، آگاه شوند زیرا به دنبال فرصت‌طلبی هستند.


وی بابیان این‌که برای احیا کاخ با دادستان کرج نیز جلساتی برگزارشده است، گفت: احیای این مجموعه ارزشمند تاریخی نیازمند همکاری دیگر دستگاه‌ها است زیرا این پروژه ملی است.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث استان البرز گفت: سازه کاخ مروارید به لحاظ نوع معماری یک بنا شاخص محسوب می‌شود.

امین‌افشار به تخصیص یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای مرمت سقف گنبدی کاخ اشاره کرد و گفت: برای احیا فضا سبز نیز ۲۲۰ میلیون تومان اختصاص‌یافته است.

عباس زارع نیز با اشاره به این‌که درگذشته مجموعه کاخ مروارید دارای درختان بسیار ارزشمندی بوده که به‌مرور از بین رفته است، گفت: چند اصله از درختان کاخ خشک یا نیمه‌خشک شده است.

رئیس شورای شهر کرج با تاکید بر این‌که باید به دغدغه و گلایه‌های مردم در این خصوص توجه شود، گفت: کاخ مروارید در قالب یک دستور قضایی به اداره کل میراث استان واگذار شد و اکنون این اداره درگیر مسائل حقوقی و مالکیت این بنا تاریخی است.

وی بابیان این‌که باید دریاچه و فضا سبز کاخ به شهرداری واگذار شود، گفت: با سرمایه‌گذاری‌هایی که شهرداری انجام خواهد داد، فضای سبز کاخ احیا می‌شود.


زارع با تاکید بر این‌که شهرداری کرج در صورتی می‌تواند برای احیای فضای سبز کاخ هزینه کند که آن‌جا جز سرانه‌های شهر باشد، افزود: اگر این اتفاق عملی شود به‌یقین شورای شهر کرج حمایت لازم را انجام خواهد داد.

رئیس شورای شهر کرج با تأکید بر اینکه کاخ مروارید میراث فرهنگی ماندگاری است که باید حفظ شود، گفت: انجام اقدامات حفاظتی و حراستی برای پاسداشت این اثر ارزشمند حائز اهمیت است.

پیمان بضاعتی‌پور نیزوسعت اراضی کاخ مروارید را حدود ۱۱۰ هکتار اعلام کرد و گفت: از این میزان ۲۷ هکتار با حکم دادستانی در اختیار اداره کل میراث فرهنگی البرز قرار داده‌ شده است.

رئیس سازمان سیما، منظر و فضا سبز شهری شهرداری کرج با اشاره به این‌که برای نگهداری درختان در این مجموعه اقدام خاصی صورت نگرفته است، گفت: تمرکز میراث فرهنگی بر حفظ و نگهداری از بنا کاخ است و توجه چندانی به حفظ فضا سبز ندارد به‌نحوی‌ که درختان آنجا در حال خشک شدن هستند.

وی با اشاره به ای‌نکه اقدامات مناسب در خصوص، تغذیه، هرس و نگهداری از درختان فضای سبز کاخ مروارید از سوی اداره کل میراث استان انجام‌نشده است، گفت: برای آبیاری باید از سیستم قطره‌ای استفاده شود درحالی‌که به این موارد بی‌توجهی شده و عرصه سبز مجموعه حال خوشی ندارد.


بضاعتی‌پور بابیان این‌که برای واگذاری ۲۷ هکتار از مجموعه به شهرداری جلسات متعددی برگزارشده است، گفت: اصرار ما بر این است که ۲۷ هکتار واگذار شود تا شهرداری بتواند برای حفظ و نگهداری درختان هزینه کند ولی مسئولان میراث اصرار دارند که این مهم بدون صورتجلسه انجام شود.

رئیس سازمان سیما، منظر و فضا سبز شهری شهرداری کرج گفت: شهرداری کرج در صورتی می‌تواند برای نگهداری از سرانه فضا سبز کاخ مروارید هزینه کند که مجوز این امر از سوی شورای شهر صادر شود که نیازمند تنظیم صورتجلسه است.

وی تاکید کرد: اگر مقرر باشد احیا فضا سبز کاخ توسط شهرداری انجام شود باید جز سرانه‌ها و در اختیار مردم باشد زیرا شهرداری از محل بودجه دولت هزینه نمی‌کند و یک‌ نهاد خودگردان است.

بضاعتی‌پور بابیان این‌که شهرداری نمی‌تواند در فضایی محصور که مردم اجازه ورود ندارند، هزینه کند، گفت: بودجه شهرداری برای خدمت به مردم است، فضا سبز این عرصه باید برای استفاده شهروندان آماده شود.

رئیس سازمان سیما، منظر و فضا سبز شهرداری کرج با اشاره به مشکل مالکیت مجموعه که میراث با آن مواجه است، گفت: این مشکل را با دادستانی در میان گذاشته ایم، نظر دستگاه قضا این است که توافق‌نامه‌ای مبنی بر تحویل عرصه‌های سبز تنظیم شود.

وی با اشاره به این‌که تا کنون موفق به توافق بر سر دریافت عرصه فضا سبز این مجموعه نشده‌ایم، افزود: مقرر است در روزهای آینده با مدیرکل میراث فرهنگی استان جلسه‌ای برگزار شود امیدواریم نتایج خوبی داشته باشد.

بضاعتی پور تاکید کرد: اگر بر سر واگذاری عرصه فضا سبز مجموعه کاخ مروارید و تنظیم صورتجلسه به نتیجه مثبت نرسیم این موضوع را از طریق مقامات قضایی پیگیری خواهیم کرد زیرا باید مقصر خشک شدن درختان این مجموعه مشخص شود.
 
مرجع: مهر