سیستم یکپارچه جلوی امضاهای طلایی در شهرداری را می‌گیرد / ایجاد دیوان محاسبات شهری برای پیشگیری از تخلفات احتمالی

شنبه ۲۷ دی ۱۳۹۹ ساعت ۱۴:۳۹ | کد مطلب: ۳۳۲۰۴
سیستم یکپارچه جلوی امضاهای طلایی در شهرداری را می‌گیرد / ایجاد دیوان محاسبات شهری برای پیشگیری از تخلفات احتمالی
نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران از تدوین لایحه‌ای برای ایجاد دیوان محاسبات شهری به منظور پیشگیری از تخلفات احتمالی و رسیدگی به پرونده متخلفین در شهرداری‌ها خبر داد.
سید حسن رسولی در گفتگو با همشهری آنلاین درباره ارزیابی خود از وضعیت شفافیت و پیشگیری از فساد در دوره جاری مدیریت شهری، گفت: قضاوت من این است که رعایت استانداردهای سلامت و شفافیت اداری در دوره پنجم شورای اسلامی شهر تهران با هیچ کدام از ادوار گذشته قابل مقایسه نیست اما سازمان شهرداری یک سازمان بسیار گسترده است، بیش از ۱۰۰۰ خدمت به مردم به صورت دائمی ارائه می‌شود، بالغ بر ۶۰ هزار نفر در این سازمان بزرگ مشغول خدمت هستند و مردم بیش از سازمان‌ها و نهادهای دولتی با شهرداری مرتبط هستند.

بنابراین با وجود همه اقداماتی که در دوره شورای پنجم برای ارتقای شفافیت و پیشگیری از بروز تخلفات انجام شده است اما برای رسیدن به وضعیت مطلوب همچنان قدم‌های برنداشته داریم.

وی افزود: به لحاظ نظری برای غلبه بر فساد، ابتدا باید منشأ و منفذهای فساد شناسایی شود، بر اساس آن اصلاح ساختار صورت گیرد، نظام گردش کار به جای اینکه مبتنی بر افراد باشد باید سیستماتیک باشد و افراد اجازه حبس اطلاعات و جابجایی اسناد و مدارک را نداشته باشند. سیستم و شبکه یکپارچه باعث می‌شود از ایفای نقش امضاهای طلایی جلوگیری شود. هر جا که شفافیت وجود داشته، نظام سیستمی به جای افراد و اشخاص تصمیم‌گیر بوده و امکان نظارت عمومی برقرار باشد، زمینه کاهش فساد تقویت می‌شود.

نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران خاطرنشان کرد: در شهرداری تهران در مقایسه با گذشته، وضع بسیار بهبود یافته است اما برای وضعیت مطلوب، گام‌های برنداشته نیز داریم که نقطه اوج آن ایجاد دیوان محاسبات شهری و همچنین تکمیل کردن بارگذاری همه نظامات تصمیم‌گیری، گردش کار و نظامات مالی در سامانه شفافیت است.

رسولی تاکید کرد: تا زمانی که شهروندان برای گرفتن پروانه ساختمانی، پایان کار، تغییر نقشه، مفاصاحساب عوارض خودرو و عوارض سالیانه و ... مجبور به مراجعه به افراد پشت گیشه باشند، آنها اگر از سلامت کامل برخوردار نباشند، می‌توانند بالقوه در فرآیند سرویس‌دهی به شهروندان ایجاد اختلال کنند. مدیریت شهری هوشمند، مدیریتی است که به عنوان مثال در حوزه خدمات مربوط به شهرسازی، شهروندان بدون اینکه نیازمند برقراری ارتباط چهره به چهره با کارکنان و مدیران باشند، بتوانند از طریق سیستم یکپارچه نسبت به دریافت خدمت اقدام کنند. 

عضو شورای شهر تهران افزود: شهرداری شیشه‌ای همانند یک خیابان بزرگی است که نقطه به نقطه آن توسط سیستم روشنایی کامل قابل دیدن است. علاوه بر این، در این خیابان همگان آمد و شد و حضور دارند؛ لذا در این محیط غیرخلوت امکان تخلف و سوء استفاده نیست.

سید حسن رسولی در گفت‌وگوی مشروح با همشهری آنلاین درباره اقدامات عمده‌ای که در پنجمین دوره شورای اسلامی شهر تهران برای تحقق شفافیت و پیشگیری از تخلف در مدیریت شهری صورت گرفته است، گفت: قبل از برگزاری انتخابات دوره پنجم شورای اسلامی شهر تهران، شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان طی ماه‌ها بحث و بررسی کارشناسی، برنامه اصلاح‌طلبان را برای ارائه به مردم تهران و به منظور جلب اعتماد آنها برای رأی دادن به برنامه و نامزدهای اصلاح‌طلبان، تنظیم و نهایی کرده بود.

بر اساس یکی از محورهای این برنامه، وعده داده بودیم که در صورت اعتماد مردم تهران به لیست اصلاح‌طلبان، غبار شائبه آلودگی فسادهای مالی و اداری را از سیمای مدیریت شهری پاک کنیم. به این منظور طرح‌ها و لوایح و برنامه‌های مختلفی در دستور کار قرار گرفت.

نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران در تشریح اقدام اول شورای پنجم، گفت: در وهله اول، ارتقای سطح انضباط مالی در مجموعه شهرداری تهران مورد توجه قرار گرفت. به این منظور نظام‌نامه نحوه انتخاب و شرح وظایف و اعمال نقش نظارتی ذی‌حسابان و قائم‌مقامان آنها در همه سطوح سازمانی شهرداری و شرکت‌ها و سازمان‌های تابعه اعمال شد؛ به گونه‌ای که امروز حتی یک فقره چک بدون نظارت و تطبیق ذی‌حسابان پرداخت نمی‌شود.

وی افزود: قدم دومی که برداشته شد واقعی کردن امر حسابرسی است. شورای شهر تهران در اعمال اختیارات و مسئولیت‌های ماده ۸۰ قانون شوراها مسئول نظارت بر حسن جریان امور عمومی بویژه امور اداری و مالی در شهرداری است. لذا دو بازوی کمکی در اختیار دارد. اول نظام ذی‌حسابی که در حین انجام هزینه موظف است مسائل را به منظور جلوگیری از دخالت رانت‌های احتمالی، با قوانین و مقررات و اسناد بالادستی و آیین‌نامه‌های مالی و معاملاتی شهرداری و قانون مناقصات تطبیق دهد.

بازوی دوم هم استفاده از حسابرسان رسمی است که این نوع نظارت پس از پایان سال مالی و پس از انجام هزینه‌های تعیین شده در بودجه سالانه صورت می‌گیرد.

به گفته خزانه‌دار شورای شهر تهران، طبق نظام‌نامه‌ای که به تصویب شورای شهر تهران رسیده است موسسات حسابرسی رسمی انتخاب می‌شوند که از منظر سازمان حسابرسی کل کشور دارای بالاترین رتبه (رتبه یک) باشند و به لحاظ حرفه‌ای و توانمندی مورد تایید شورای سازمان بورس و اوراق بهادار باشند.

بر خلاف گذشته، تک تک گزارش‌های بازرسی ضمن اینکه ابتدا در کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر مورد رسیدگی دقیق قرار می‌گیرد، توسط بازرس قانونی منتخب شورای شهر در صحن علنی گزارش داده می‌شود.

رسولی در ادامه با بیان اینکه علاوه بر این دو برنامه منظم و سیستماتیک، امروز اصل تبدیل شهرداری تهران به یک سازمان شیشه‌ای از طریق اعمال شفافیت در همه مراحل عملیات مالی، اداری، قرارداری و انجام مزایده و مناقصه در شهرداری تهران نهادینه شده است، خاطرنشان کرد: امروز هیچ اطلاعاتی نیست که در سامانه شفافیت که قابل مشاهده از سوی عموم مردم است و همگان می‌توانند از طریق سیستم آنلاین شهرداری به نام «تهران من» مشاهده کنند، پنهان بماند.

به عنوان نمونه اگر بنا است در یک منطقه شهرداری به صورت سالیانه پیمانکاری برای نگهداشت شهر اعم از رفت و روب و نگهداری فضای سبز انتخاب شود، اسناد مناقصه پیشاپیش در این سامانه بارگذاری می‌شود و نحوه رتبه‌بندی پیمانکاران نیز از نظر کمی و کیفی در منظر همه رقبا و افکار عمومی تعیین تکلیف می‌شود.

وی افزود: بنابراین در دوره پنجم شورای شهر تهران، ارتقای سلامت نظام مدیریت شهری از طریق اعمال ذی‌حسابی، استفاده از حسابرسان خبره قسم‌خورده معتبر مورد تایید سازمان حسابرسی و سازمان اوراق بهادار، راه‌اندازی سامانه شفافیت و قرار دادن تمامی قراردادهای منعقد شده در تمامی سطوح شهرداری در سامانه شفافیت عملیاتی شد؛ به طوری که اگر برای خرید یک خدمت عمرانی یا خدماتی، ۱۰۰ پیمانکار شرکت می‌کنند و یک نفر انتخاب می‌شود، ۹۹ نفر باقی‌مانده بدون هیچ مانعی به اطلاعات مربوطه دسترسی دارند و خود ذی‌نفعان می‌توانند در انجام معاملات، نظارت تمام عیار بر تمام مراحل داشته باشند و اگر احساس شد اعمال نفوذی در انتخاب پیمانکار صورت گرفته و خدشه‌ای بر اصل رقابت و شفافیت وارد شده است، اطلاع دهند و پیگیری کنند.

نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران در تشریح اقدام چهارمی که در جهت کمک به ارتقای سطح سلامت نظام مالی شهرداری مدنظر است، اظهار کرد: گزارشی به عنوان خزانه‌دار منتخب شورای شهر، هر ماهه یا دو ماه یکبار از حساب درآمد و هزینه شهرداری تقدیم شهروندان می‌کنم. در این گزارش‌ها، هزینه‌ها به صورت کلی و درآمدها به صورت طبقه‌بندی‌شده اعم از درآمدهای پایدار و ناپایدار و نقد و غیرنقد اعلام می‌شود لذا اطلاع‌رسانی کامل صورت می‌گیرد تا مردم بتوانند نظارت کنند.

به گفته رسولی، اقدام پنجم نیز ایجاد سامانه مربوط به املاک و اموال شهرداری تهران است که این سیستم هم قابل مشاهده توسط عموم شهروندان است. امروز مشخص است که چه تعداد از اموال و املاک شهرداری در اختیار اشخاص حقیقی و حقوقی است و درباره کدامیک مسیر قانونی طی شده و یا طی نشده است. البته در حال حاضر در این زمینه لایحه‌ای در دست بررسی است.

سید حسن رسولی، اقدام ششم را ناظر بر بازنگری و طراحی مجدد و اصلاح ساختار شرکت‌ها و سازمان‌های شهرداری تهران برشمرد و به همشهری آنلاین گفت: برای سازمان‌ها و شرکت‌ها با اخذ مجوز از وزیر کشور، اساسنامه تیپ تهیه کرده‌ایم و ضعف‌هایی که در نظامات مالی و اداری غیرمصوب قبلی بوده و منجر به بروز پدیده‌های مفسده‌انگیز شده بود را اصلاح کرده‌ایم. همچنین شرح وظایف این سازمان‌ها و شرکت‌ها تعیین شده و آیین‌نامه‌های اداری و استخدامی مربوطه مشخص شده است.

وی افزود: اقدام هفتم هم در حوزه منابع انسانی و نظام مدیریت سرمایه‌های انسانی است. امسال برای جذب تعدادی به عنوان دستیاران مدیران، فراخوان عمومی داده شد و بسیاری از افرادی که در جمع حدود ۸۰۰ نفره شرکت‌کنندگان حضور دارند از رتبه‌های اول دانشگاه‌های سرآمد ایران و همچنین دارندگان مدال‌های المپیادها هستند. تاکید شده است که در شهرداری تهران به هیچ عنوان از طریق خویش‌گزینی و روابط خاص، استخدامی صورت نگیرد و مر قانون برای جذب نیرو رعایت شود.

نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه شورای اسلامی شهر تهران در پایان، آخرین اقدام شورای شهر تهران در راستای پیشگیری از تخلف و فساد را تدوین لایحه‌ای توسط شورای شهر و شورای عالی استان‌ها جهت ارائه به دولت و مجلس شورای اسلامی به منظور بنیان‌گذاری دیوان محاسبات شهری دانست و گفت: امیدوارم با اقداماتی که انجام شده است، در پایان دوره پنجم شورا بتوانیم درباره عمل به این وعده انتخاباتی به مردم گزارش دهیم.

شکل‌گیری دیوان محاسبات شهری می‌تواند برای همه شهرداری‌های کشور یک نظام دادرسی مالی و اداری در حوزه مدیریت شهری ایجاد کند؛ شبیه کاری که دیوان محاسبات برای سایر دستگاه‌های اجرایی دولتی انجام می‌دهد.

برداشت ما این است که نقطه ایده‌آل آن است که در حوزه مدیریت شهری تهران، نظام دادخواهی و دادرسی شبیه دیوان محاسبات داشته باشیم که در حوزه پیشگیری از تخلفات احتمالی و رسیدگی به پرونده متخلفین در شهرداری‌ها به عنوان یک نیروی بازدارنده اقدام کند.