پایگاه خبری اسکان نيوز 24 شهريور 1398 ساعت 10:10 https://www.eskannews.com/report/22622/آلارم-های-خودکشی-پدیده-ای-مصری-واگیردار-تقلیدی -------------------------------------------------- عنوان : آلارم‌های «خودکشی»؛ خودکشی پدیده‌ای مصری، واگیردار و تقلیدی است -------------------------------------------------- متن : اسکان نیوز: سیدمهدی حسن زاده روان پزشک و فلوشیپ پیشگیری از خودکشی اظهار کرد: براساس مطالعات و تحقیقات انجام شده توسط سازمان جهانی بهداشت، به ازای هر مورد خودکشی که منجر به مرگ می شود، حداقل ۱۰۰ نفر از اطرافیان (بازماندگان خودکشی) او درگیر هستند، این درحالیست که در بسیاری از مواقع می توان با هزینه های بسیار کم از این پدیده پیشگیری کرد، به طوری که یکی از بهترین راه ها برای پیشگیری از وقوع این پدیده،اطلاع رسانی با کیفیتاز طریقرسانه ها وبرنامه های آموزشی به شمار می رود. حسن زاده پدیده خودکشی را پدیده ای چند عاملی دانست و گفت:بسیاری از رسانه ها خودکشی را پدیده ای تک عاملی می دانند، حال آنکه سازمان جهانی بهداشت و انجمن جهانی پیشگیری از خودکشی تاکید دارد که نباید خودکشی را ساده سازی یاتک عاملی معرفی کرد. در واقع دیدگاه هایی مانند اینکه یک جوانبر اثر شکست عشقی یابیکاریاقدام به خودکشی می کنداشتباه است،زیراعوامل اجتماعی،فرهنگی،روان شناختی، زیست شناختی و جامعه شناختی طی سالیان سال فرد را مستعد می کند تا در مواجهه بامحرک کوچکی دستبه خودکشی بزند. به گفته وی، خودکشی همانند ساختمان چوبی است که سالیان سالتوسط موریانه ها از درون تخریب شده و ناگهان با تلنگری کوچکفرو می ریزد. رئیس کمیته پیشگیری ازخودکشی انجمن علمی روان پزشکان ایران معتقد است: افرادی که اقدام به خودکشی می کنند در سه گروه اصلی طبقه بندی می شوند؛ دسته اول افرادی هستند که به طور جدی هدف آنها مرگ است، دسته دوم افرادی هستند که مردد به خودکشی هستند، اما دستهسوم را افرادی تشکیل می دهند کهمرگ هدف اصلی آنها نیست،بلکه انگیزه های متعددی همچونجلب توجه، قدرت نمایی، انتقام گیری و... عامل و بهانه ای برای اقدام به خودکشی آنها می شود. هفت اختلال روان پزشکی که با خودکشی در ارتباط است بنابر اظهارات این روان پزشک، مسائل روانی با خودکشی رابطه تنگاتنگی دارند، به طوری که اختلالاتی همچون افسردگی، استرس واختلالات شخصیتی از شایع ترین انواع اختلالات روان پزشکی هستند که می توانند عاملی برای خودکشی باشند. وی اختلالات "کنترل تکانه" و "اختلال شخصیت نمایشی" و اختلال شخصیت مرزی را یکی دیگر از بیماری های مرتبط با خودکشی دانست وگفت: مبتلایان به اختلال تکانه به صورت لحظه ای، بدون تامل بر روی عاقبت و نتیجه رفتار خود، دست به هر کاری می زنند،می توان ادعا کردعموما رفتارهای تکانشی نه تنها منجر به خودکشی می شود بلکه منجر به قتل نیز می شود.در واقع بسیاری از افرادی که به طور ناگهانی واز روی خشم و غضب دست بهقتل می زنند،قاتل نیستند بلکه به دلیل ناتوانی در مدیریت کنترل خشم خود دست بهکارهای جبران ناپذیریمی زنند. حسن زاده با اشاره به اختلالات نمایشی نیز افزود:مبتلایان به این اختلال در صورتی کهمورد بی مهری و بی توجهی قرار گیرند علائم دلزدگی و افسردگی از خود نشان می دهند وعقاید و احساساتشان به راحتی تحت تأثیر دیگران قرار می گیرد. هرچند که مبتلایان به این اختلال برای جلب توجه دیگران و کسب حمایت، اقدام به خودکشی های نمایشی می کنند، اما متخصصان روان پزشکی و روانشناسی معتقدند باید افرادی که حتی برای جلب توجهاقدام به خودکشی می کنند را جدی گرفت،زیرا انسان هایی که از سلامت روان کاملی برخوردار باشند،هیچ گاه برای قدرت نمایی، انتقام گیری و... خود را از بین نمی برند. وی با بیان اینکهاختلال دو قطبی یا اسکیزوفرنی نیزاختلالاتی هستندکهباعث می شود افراد اقدامبه خودکشی کنند، عنوان کرد:مصرف الکل یا مواد مخدر نیز جزو عوامل تاثیرگذار در خودکشی محسوب می شوند. البته رئیس کمیته پیشگیری از خودکشی انجمن علمی روان پزشکان ایران گفت: شایدبرخی افرادی که قصد خودکشی دارند هیچ یک از بیماری ها یا علائم مذکور در آنها وجود نداشته باشد وبه طور ناگهانی و بی دلیل دست به خودکشی بزنند که البتهاین مسئله نیز ناشی از آن است که افراد هیچ آموزشی تحت عنوان "مدیریت کنترل خشم و استرس" یا "مهارت زندگی"در دوران زندگی شان دریافت نکرده اند. این روان پزشک با اشاره به اینکه هر فردی ممکن است با پدیده خودکشی درگیر شود، افزود: همانطور که همه انسان ها ممکن است دچار بیماری سرطان، حمله های قلبی، دیابت و فشار خون شوند، ممکن است با تفکر خودکشی نیز دست و پنجه نرم کنند، چراکه روان همچون جسم بیمار می شود. بنابر اظهارات حسن زاده، افسردگی در روان پزشکی شایع ترین اختلال روان پزشکی است که با خودکشی ارتباط مستقیمی دارد. طبق برخی پژوهش ها بسیاری از افرادی که دچار مشکلات روانی از جمله افسردگی هستند هرگز به روان پزشک و روانشناس مراجعه نکرده اند.حال اگر بسیاری از این افراد از متخصصان کمک می گرفتند شاید بسیاری از خودکشی ها اتفاق نمی افتاد، زیرا در بسیاری از موارد می توان از طریق مشاوره،روان درمانی و دارودرمانی افراد از خودکشی پیشگیری کرد. سه علامت هشدار دهنده درباره خودکشی این روانپزشک در ادامه به تشریح علائمروانی و جسمانی افرادی که قصدخودکشی دارندپرداخت واظهار کرد: عموما افرادی که قصدخودکشی دارند، علائم مشترکی از خود بروز می دهند که بی توجهیبه آنها عوارض جبران ناپذیری را برایجامعه به دنبالدارد.اولین نشانه خودکشی در افراد، "بیان اقدام به خودکشی" یا "تهدید به خودکشی" است، به طوری که فرد به خانواده یا دوستان خود می گوید: دلم می خواد خودکشی کنم، این درحالیست که چنین اظهاراتی نه تنها از سوی افراد به هیچ عنوان جدی گرفته نمی شود، بلکه با مسخره کردن، سرزنش و نصیحتفرد را برای اقدام خود مصمم تر می کند. وی یکی دیگر از علائم هشداردهنده خودکشی را "بی انگیزگی فرد نسبت به ادامه زندگی و زنده بودن" دانست و گفت: عموما افراد که قصد خودکشی دارند پس از مدتی نسبت به زندگی کردن بی انگیزه می شوند، آنها عموما با زبان بدن و به کار بردن عباراتی مانند کاش میمردم، خوش به حال اونایی که مردن یا اگر به خاطر خدا نبود تاحالا صد بار خودم رو کشته بودمتمایل به خودکشی خود را بیان می کنند، لذا عبارات مذکور هشدارهایی هستند که اغلب از سوی افرادی که قصد خودکشی دارند بیان می شود که البته باز هم اطرافیان آنها این هشدارها را جدی نمی گیرند. حسن زاده تغییر در رفتار و شخصیت را یکی دیگر از علائم خودکشی دانست و افزود: اگر فرد مشکوک به خودکشی پر جنب و جوش و پرتحرک بود اما پس از مدتی نشانه هایی از درون گرایی و منزوی شدن در او شکل گرفت یعنی انزوای او به دلیل آن است که به برنامه ریزی برایمرگ خود فکر می کند، درواقع یکی از علائم هشداردهنده، درون گرایی برای برنامه ریزی جهت خودکشی است. در مواجهه با افرادی که قصد خودکشی دارند، چگونه برخورد کنیم؟ رئیس کمیته پیشگیری از خودکشی انجمن علمی روان پزشکان ایران در ادامه درباره نحوه برخورد با افرادی که قصد خودکشی دارند به ارائه توصیه هایی پرداخت و تصریح کرد: بسیاری از خانواده ها در مواجهه با افرادی که تمایل به خودکشی دارند سعی می کنند با به کار بردن جملاتی مانند تو از خدا نمی ترسی، خودکشی گناه کبیره است، اصلا به بعد از خودکشی فکر کردی، تو خجالت نمی کشی می خوای خودکشی کنی، تو که همه چی داری دیگه مشکلت چیهو... فرد را از انجام خودکشی بازدارند، این درحالیست که فردی که قصد خودکشی دارد به هیچ عنوان به چنین نصیحت هایی توجه نمی کند، لذا توصیه می شود به هیچ عنوان نباید افرادی که درباره خودکشی صحبت می کنند را نصیحت، قضاوت و مقایسه کرد. بنابر اظهارات وی، در مواجهه با افرادی که قصد خودکشی دارند باید ابتدا به حرف های او گوش دهیم و از او بخواهیم درباره احساس و درون شان صحبت کنند. مسئله مهمی که در جامعه ما وجود دارد آن است که هیچ کدام از ما شنوندگان خوبی برای اطرافیان مان نیستیم و تنها خصلتی که در خود پرورش داده ایم نصیحت کردن است. بایدها و نبایدهایی درباره نحوه انتشار اخبار خودکشی در رسانه ها و شبکه های اجتماعی این روان پزشک در ادامه به تاثیر انتشار اخبار خودکشی بر روان جامعه اشاره و اظهار کرد: رسانه ها و فضای مجازی همچون شمشیر دو لبه ای هستند که هم می توانند منجر به تشویق افراد برای خودکشی شوند و هم در پیشگیری از خودکشی نقش موثری داشته باشند. حتی به این منظور سازمان بهداشت جهانی و سازمان جهانی پیشگیری از خودکشی دستورالعملی منتشر کرده اند. براساس این دستورالعمل نباید اخبار و تصاویر خودکشی در صفحه اول یا عناوین مهم اخبار قرار گیرد، در غیر این صورت می تواند موجب گسترش خودکشی در جامعه دریافت شود. به طور مثال زمانی کهفوتبالیست معروفی در اثر خودکشی فوت می کند، باید در صفحه اول خبر مرگ او را منتشر و در داخل خبر علت مرگ را مطرح کرد. همچنین باید از انتشار تصاویر و ویدئو صحنه خودکشی در رسانه ها پرهیز کرد چراکه خودکشی پدیده ای مسری،واگیردار و تقلیدی است و با انتشار فیلم و عکس و فایل های آن ، خودکشی در جامعه ترویج می شود. وی معتقد است که اخبار خودکشی برای نوجوانان و جوانان بدآموزی دارد، چراکه عموما آنها با شنیدن چنین اخبارهایی از این اقدام الگوگیری می کنند تا مانند افرادی که خودکشی می کنند، مشهور شوند و در تیتر یک اخبار قرار گیرند، لذا توصیه می شود از شکوهمند سازی، پر و بال دادن و قهرمان سازی افرادی که خودکشی می کنند پرهیز شود. وی همچنین به منظور پیشگیری از خودکشی، بر لزوم راه اندازی خطوط تلفنی بحران و ایجاد سازمان ملی پیشگیری از خودکشی در کشور تاکید کرد.