در گفت وگوی معاونت امور جنگل سازمان جنگل هامراتع و آبخیزداری کشور با اسکان نیوز:

تکمیل"طرح مدیریت پایدار منابع طبیعی هیرکانی" در آینده نزدیک / تشکیل "ستاد مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکان"

تکمیل"طرح مدیریت پایدار منابع طبیعی هیرکانی" در آینده نزدیک / تشکیل "ستاد مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکان"
عباسعلی نوبخت "معاونت امور جنگل سازمان جنگل ها،مراتع و آبخیزداری کشور" در گفت وگو با اسکان گفت:« بخش نیمه تفصیلی "طرح مدیریت پایدارمنابع طبیعی منطقه هیرکانی" تهیه و تدوین شده و تهیه بخش نفصیلی آن نیز به زودی انجام می شود. این طرح، یک نگرش یا رویکرد جدید نسبت به منابع طبیعی است که برای تهیه آن، از تجربیات کشورهایی که در این زمینه پیشرو هستند و نیز نظرات کارشناسان استفاده کرده‌ایم.»
يکشنبه ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۹
ساعت ۱۲:۱۴
کد مطلب: ۲۷۲۵۱
Share
اسکان نيوز-الهه موسوی: با گذشت حدود 3 سال از اجرای "قانون توقف برداشت چوب از جنگل های شمال کشور" موسوم به "طرح تنفس" و در حالی که بسیاری از دانشگاهیان، مطالبه گران حوزه مدنی و نیز حاشیه نشینان جنگل و حتی مردم عادی که اهمیت حفاظت از جنگل ها را در زندگی روزمره خود دریافته اند، منتظر طرحی برای مدیریت مطلوب جنگل های باستانی هیرکانی هستند، عباسعلی نوبخت خبر داد که "طرح مدیریت پایدارمنابع طبیعی منطقه هیرکانی" از سوی معاونت امور جنگل سازمان جنگل هامراتع وآبخیزداری تهیه و تدوین شده و به زودی اجرایی خواهد شد.

او گفت:« هدف در بخش هایی از این طرح، ارزیابی توان اکولوژیک بر اساس مطالعات اصول آمایش سرزمین، به منظور تعیین و پهنه بندی و صرفاً برای شناسایی و تعیین نوع استفاده و کاربری های در خور و شایسته سرزمین، بر اساس شرایط اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی در سطح حوزه های آبخیز شمال است.»

نوبخت با تاکید بر اینکه در شرایط کنونی بهترین و مهمترین راهکار برون رفت از وضعیت موجود، تهیه و اجرای "طرح مدیریت پایدارمنابع طبیعی منطقه هیرکانی" یا "طرح جایگزین" بود که اکنون آماده شده افزود:« "طرح مدیریت پایدارمنابع طبیعی منطقه هیرکانی" یک نگرش یا رویکرد جدید نسبت به منابع طبیعی است که برای تهیه آن، از تجربیات کشورهایی که در این زمینه پیشرو هستند نیز استفاده کرده‌ایم.»

او گفت:« نخستین کاری که در ابتدای تهیه این طرح انجام شده توجه به مسائل آمایشی یعنی پهنه بندی عرصه هاست. اینکه برای مثال ذخیره‌گاه ها در کجا باشند؛ گردشگری در چه مکانی تحقق یابد و جنگلداری ومرتعداری و نیز بیابان، توسعه صنعتی، زراعی و مسکونی و منابع آبزی پروری در کجا اتفاق بیفتد؟ در واقع برای عرصه ملی موجود 9 کاربری در نظر گرفته ایم که از این 9 کاربری، 7 کاربری عملیاتی یا حاکمیتی بوده و در اختیار ماست و ما باید برایش "طرح تفصیلی" ارائه دهیم. دو کاربری دیگر نیز حالت توصیه ای دارد؛ چرا که ما ضد توسعه نیستیم و نمی خواهیم جلوی پیشرفت صنعتی کشور را بگیریم. مثلاً استعلامی برای  استقرار یک صنعت در نقطه آ می آید؛ در این زمان مشخص می‌کنیم که آیا این صنعت می تواند در آن نقطه استقرار یابد و اگر نمی تواند نقطه دیگری را به درخواست کننده معرفی و توصیه می کنیم.»

معاونت امور جنگل سازمان جنگل ها،مراتع وآبخیزداری کشور در ادامه درباره بخش های مختلف "طرح مدیریت پایدارمنابع طبیعی منطقه هیرکانی" گفت:« این طرح دو بخش دارد که یک بخش آن، "نیمه تفصیلی" و بخش دیگر "تفصیلی" است. در بخش "نیمه تفصیلی"، هدف، ارزیابی توان اکولوژیک بر اساس مطالعات اصول آمایش سرزمین، به منظور تعیین و پهنه بندی و صرفاً برای شناسایی و تعیین نوع استفاده و کاربری های در خور و شایسته سرزمین، بر اساس شرایط اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی در سطح حوزه های آبخیز شمال است. در واقع در اینجا فقط می خواهیم پهنه‌بندی کنیم.

مقیاس مطالعه و طرح مان یک در ۵۰ هزار است و اقدامات اجرایی پس از مطالعه و تهیه طرح های اجرایی در هر پهنه کاربری امکان پذیر است.»

نوبخت درباره مطالعات تفصیلی نیز گفت:« انجام مطالعات با جزئیات بیشتر در مقیاس یک در 25 هزار، در پهنه ها یا کاربری های حاصل از مطالعات نیمه تفصیلی به منظور برنامه ریزی و اجرای پروژه ها بر اساس سند راهبردی سالیانه برای ۷ کاربری است.»

او در ادامه درباره ویژگی های "طرح مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکانی" گفت:« این طرح، چهار فاز دارد که شامل "فاز مقدماتی"، "فاز مطالعاتی"، "فاز اجرایی" و "فاز نظارت و ارزیابی و ارزش یابی" است.»

نوبخت در تشریح طرح گفت:« فاز مقدماتی شامل تهیه و تصویب شرح خدمات، اعم از تفصیلی و نیمه تفصیلی؛ تهیه و تصویب دستورالعمل تفصیلی و نیمه تفصیلی، شیوه نامه یا تشکیل "ستاد مدیریت پایدار منابع طبیعی" است. "شیوه نامه انتخاب مشاور" که جهت انجام مطالعات نیمه تفصیلی و تفصیلی تهیه شده و در واقع تمهیداتی به دست می دهد تا ببینیم چه مشاورانی صلاحیت انجام این کار را دارند و "شیوه نامه مدیریت اجرایی" شامل تشکیل "ستاد مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکان" در "سازمان جنگل ها،مراتع و آبخیزداری کشور" و تشکیل "کارگروه مدیریت پایدارمنابع طبیعی منطقه هیرکان" در استان و شهرستان این ستاد که در استان به ریاست استاندار و دبیری مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری استان ها و در شهرستان به ریاست فرماندار و دبیری رییس اداره منابع طبیعی تشکیل می شود.»

"ستاد مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکان"

نوبخت درباره شیوه کار "ستاد مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکان" نیز گفت:« شیوه کار به این شکل است که طرحی که در مطالعات تفصیلی تصویب شده، دارای برنامه زمانی سالیانه است. برنامه ها توسط مدیرکل کارگروه استان ارجاع و پس از تایید اعضای کارگروه، به عنوان سند راهبردی، به کارگروه شهرستان جهت اجرا ارسال می شود.»

او افزود:« در فاز مطالعاتی نیز در بخش نیمه تفصیلی، انجام مطالعات صحرایی (که اکنون در حال انجام است) یکی از مهم ترین مسائل است. فاز مطالعاتی توسط ۶ مشاور در حال اجرا است که مشاوران همگی باید دارای رتبه ۱ و ۲ باشند که دو دانشگاه گرگان و ساری در حال انجام آن هستند. نظارت بر مطالعات صحرایی توسط دانشگاه تربیت مدرس در حال انجام است. در بخش مطالعات تفصیلی نیز نرم فیزیکی و مالی انجام این مطالعات از دفاتر اخذ شده و در قالب یک برنامه برای آن  پیش‌بینیِ اعتبار شده که درحدود ۱۰۸ میلیارد ریال است.»

معاونت امور جنگل سازمان جنگل هامراتع وآبخیزداری در ادامه تاکید کرد:« ما در این زمینه ساختار و تشکیلات مدیریت اجرایی را بر اساس وظایف و گام های مدیریت پایدار در طی جلسات متعدد و استفاده از نظر صاحب نظران مختلف، تهیه کرده و حدود اختیارات شرح وظایف و صلاحیت عمومی و اختصاصی مدیریت آبخیز را نیز مشخص کرده ایم.»

او درباره اهمیت فاز "نظارت وارزیابی وارزشیابی" این طرح نیز گفت:« آنچه که در این میان بسیار مهم است این است که چهار فاز مانند حلقه های یک زنجیر به هم پیوسته هستند که باید با توجه به این نکته مراحل آن را اجرایی کرد.»

نوبخت اساسی ترین گام های اصلی "مدیریت پایدار منابع طبیعی منطقه هیرکانی" را شامل "ارزیابی توان و پهنه بندی حوزه آبخیز"، "تشکیل و اصلاح ساختار مناسب مدیریت حوزه آبخیز"، "ظرفیت سازی" و "توانمندسازی" و "آموزش" برشمرد و افزود:« در این راستا تشکیل کارگروه داده‌ایم و شرح خدمات و دستورالعمل آموزشی و ظرفیت سازی را تهیه کرده و چشم انداز آینده کوتاه مدت و درازمدت را نیز تعیین کرده ایم. همچنین ظرفیت های استانی را از جنبه منابع انسانی و مالی مشخص شده است.»

تدوین برنامه اجرایی حوزه آبخیز

 به گفته معاونت امور جنگل سازمان جنگل هامراتع وآبخیزداری کشور، تدوین برنامه اجرایی حوزه آبخیز نیز یکی دیگر از بخش های مهم "طرح جایگزین" است. او تاکید می کند که مبنای کار در این بخش در قالب "اقتصاد مقاومتی" بوده است. نوبخت می گوید:« کاری را که قبلا "فائو" انجام می داد ما با به کارگیری تمام ظرفیت‌های کشور و همراهی و همفکری صاحبنظران دانشگاه های منابع طبیعی مستقر در شمال و نیز دانشگاه تهران، صاحب نظران "موسسه تحقیقات جنگل ها ومراتع کشور"، کارشناسان صاحب نظر محیط‌ زیست و کارشناسان صاحب‌نظر بازنشسته سازمان جنگل هامراتع و آبخیزداری و همچنین استفاده از ظرفیت کارشناسان صاحب‌نظر "معاونت امور جنگل" و ادارات کل چهارگانه شمال کشور، خودمان انجام داده ایم که تمام اطلاعات مربوط در آینده نزدیک در سایت معاونت امور جنگل قرار داده خواهد شد.»

مطابق آمارهای رسمی سال 1395، درصد و مساحت جنگل های شمال کشور تحت پوشش مدیریت های مختلف، شامل جنگل های حفاظت شده تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست ۹ درصد برابر با 184368 هکتار، پارک ها و ذخیره گاه های جنگلی شامل  3 درصد و ۵۴۱۰۸ هکتار، طرح های فاقد قرارداد 41 درصد و شامل 815214 هکتار و طرح های دارای قرارداد ۴۷ درصد و شامل 950310 هکتار بوده اند.

به دنبال از دست رفتن حدود نیمی از جنگل های هیرکانی ایران طی نیم قرن برداشت چوب جنگلی در قالب "طرح های بهره برداری از جنگل" و نیز "قاچاق چوب"، "تغییر کاربری اراضی جنگلی به کشاورزی"، "ویلاسازی و اجرای طرح های توسعه ای" و دیگر دست اندازی ها در جنگل های شمال ایران و مطالبه "توقف طرح های بهره برداری چوب" از سوی متخصصان جنگل و کنشگران مدنی این حوزه، این درخواست مصوب و ابلاغ و اجرایی شد.

برهمین اساس مصوبه سال ۹۲ هیات وزیران و بند ۳ ماده ۳۸ "قانون ششم برنامه توسعه"، "سازمان جنگل ها،مراتع و آبخیزداری کشور" را مکلف به تهیه، تدوین واجرای "طرح جایگزین" برای مدیریت منابع طبیعی منطقه هیرکانی کرد تا برای سال 1399 و 1400 اجرا شود. همچنین متخصصان و دانشگاهیان حوزه منابع طبیعی و جنگل و محیط زیست و کنشگران این عرصه، همواره نسبت به ضرورت تهیه، تدوین و اجرای این طرح برای رها نبودن جنگل های هیرکانی تاکید کرده اند.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
کل نظرات : ۱
منتشر شده : ۰
در صف انتظار : ۱
غیر قابل انتشار : ۰