کوتاهی مسوولان ایلام در گازسوز کردن کبابی‌ها و تشدید فاجعه برای جنگل‌های منطقه

بلوط‌های زاگرس برای کباب، دود می‌شوند

بلوط‌های زاگرس برای کباب، دود می‌شوند
جنگل‌های زاگرس هر روز بیشتر از روز پیش در خطر نابودی هستند؛ یک روز به خاطر خشکیدگی در اثر آفت، روز دیگر به خاطر تبدیل به زغال و گاهی نیز به علت استفاده در کبابی‌ها در استان‌های زاگرس نشین. این در حالی است که زاگرس آب مورد نیاز برای نیمی از کشور را تامین می‌کند.
يکشنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۷
ساعت ۱۵:۴۰
کد مطلب: ۱۸۱۹۶
Share
اسکان نيوز-الهه موسوی: روزانه ۷۰ درخت سالم و سرپا و سبز بلوط، برای روشن شدن بساط کبابی های ایلام قطع می شوند. این آماری است که فعال محیط زیست ایلام از قول مسوولان برای اسکان نيوز، بازگو می کند. او معتقد است اهمال و کوتاهی در گازسوز کردن کبابی های ایلام، از اصلی ترین عوامل سوزانده شدن بلوط های منطقه و تبدیل آنها به زغال برای پختن و اماده کردن کباب است. کبابی که ریشه در فرهنگ سرزمین ایلام دارد و فرهنگ غالب غذایی مردمان منطقه است و قطعا در تعطیلات نوروزی که ایلام تردد بالای مسافر را دارد این آمارهای تکان دهنده، بیشتر شده و بلوط های بیشتری دود می شوند.

بلوط زاگرس دیگر کم کم دارد به خاطره ها می پیوندد و چیزی نمانده تا استان های زیادی که حیات شان به زاگرس بسته است دچار ریزگرد و خشکی و سیل و هزار ویک بلای دیگر شوند؛ چرا که بخش های بزرگی از زاگرس نابود شده و بقیه نیز در حال نابودی است.

رویشگاه زاگرسی ایران، همان طور که از نامش پیداست در سلسله کوه‌های زاگرس قابل مشاهده است و از آذربایجان غربی تا ایلام، چهار محال بختیاری، لرستان، فارس، شمال کرمان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، کردستان و … کشیده شده است. این منطقه به طول ۱۳۰۰ و عرض ۲۰۰ کیلومتر را پوشش می‌دهد و ۴۰ درصد از کل پوشش گیاهی کشور را می‌سازد. گونه غالب این جنگل‌ها بلوط ایرانی با نام علمیQuercus persica است. ولی گونه‌های دیگری همچون داغداغان، دافنه، ارس، گلابی وحشی، زبان گنجشک ، بید ، دارمازو، کلخونک ، بادام وحشی، بنه و… نیز یافت می‌شوند.

دکتر جلیل بادام فیروز دکترای اقتصاد محیط زیست، درباره اهمیت و ارزش جنگل‌های بلوط گفته است: « گونه بلوط نقش مهم و تاثیر گذاری در تعدیل دمای هوا، حفاظت از منابع آب، جلوگیری از فرسایش خاک، تولید اکسیژن و حفاظت از منابع خاک دارد و پایین نگهداشتن سطح شوری آب، کاهش گازهای گلخانه ای و جذب آلایندگی ها از جمله ریزگردها از ارزش های اقتصادی زیست محیطی جنگل های بلوط زاگرس است.»

با این همه مسوولان سازمان متولی نمی توانند بودجه لازم برای حفاظت و نگهداری از این گونه در حال نابودی را جذب کنند. به طوری که هنوز کبابی های ایلام که یکی از مناطق مهمی است که بلوط ها را برای پختن کباب و چرخیدن چرخ کبابی ها می سوزانند گازسوز نشده و با هیزم کار می کنند.

منصوره محمدیان فعال محیط زیست ایلام و عضو "انجمن توسعه پایدار کارزان" در اینباره به اسکان نيوز گفت:« در سراسر زاگرس، از کرمانشاه و کردستان، ایلام و ... علاقمندی به خوردن گوشت کبابی در میان مردم، باعث شده بلوط ها در خطر تبدیل به هیزم و زغال قرار بگیرند. مساله ای که باعث شده بلوط های جوان تر در خطر قرار بگیرند این است که برای آتش کردن، از هیزم خشک استفاده نمی کنند؛ چون هیزمی که از درخت سبز به دست می آید ماندگاری بیشتری دارد.»

او افزود:« شاید باورش مشکل باشد اما به گفته خود مسئولان منابع طبیعی روزانه ۷۰ درخت سالم و ایستاده، سبز و زندگی بخش، برای این کبابی ها قطع می شود. اگر کبابی های شباب و سرپل سیمره و دیگر کبابی های سطح شهر و شهرستان های دیگر را هم اضافه کنید بیشتر به عمق این فاجعه پی خواهید برد! فاجعه ای به معنی واقعی برای تمام ایلام و ایران و حتی اکوسیستم زمین!»

این فعال محیط زیست تاکید کرد:«  قطعا این روزهایی که ایلام بیشترین تردد مسافر را دارد این آمارهای تلخ بیشتر شده و با ثواب کردن ما بلوط ها بیشتر کباب می شوند. اینجاست که با وجود اذعان مسئولین ذی ربط به این فاجعه تلخ و اهمال در پیشگیری از آن با گاز سوز کردن این کبابی ها و در عصر تکنولوژی و عصری که بشر بیش از هر زمان دیگر لزوم توجه به طبیعت را دریافته است برای ایلام مان و برای بلوط هایی که در حال احتضارند باید گریست.


کشتار غیررسمی و غیربهداشتی

محمدیان در ادامه درباره دام هایی که در برخی نقاط شهر در کنار کبابی ها آویزان شده اند می گوید:« در گذر از جاده مهدی آباد با دیدن کبابی های آن و لاشه های بسیار بر دار شده آماده کباب و منقل هایی که آتش آنها زبانه می کشد اولین فکری که به ذهن شما خطور می کند چیست؟ شاید مسافر باشید و خسته و گرسنه و بخواهید خود را به چند سیخ کباب دعوت کنید. شاید بیندیشید که چگونه است که با وجود کشتارگاه دام در ایلام، "اداره کل محیط زیست" و "سازمان غذا ودارو" و " اداره بهداشت محیط" ، اینگونه کشتار غیر بهداشتی صورت گرفته و عرضه می شود. این سوال برای خود ما هم مطرح است.»

این فعال محیط زیست در ادامه گفت:« یکی از دلایل این وضعیت این است که در اینجا با تصویری از انبوه جوانان بیکار ایلامی مواجه می شوید که یادآور کارگرانی هستند که هر صبح با ساکی از جنس کیسه های برنج هندی وارداتی در میادین اصلی شهر به امید یافتن کاری یک روزه به انتظار می نشینند؛ با این خیال که جوانان ایلامی خوش شانس تر از جوانان کرمانشاهی و کردستانی هستند که کولبری نمی کنند تا جانشان را برای معاشی اندک به استقبال مرگ ببرند، آنها را محق بدانید و از اینکه چندین خانواده و ده ها نفر در این زمینه نان می خورند و شاید کباب خرسند هم باشید؛ در حالی که آنجا برای نان جان خود می دهند و اینجا جان بلوط ها را می گیرند.»

محمدیان می پرسد:« آیا تا حالا به این فکر کرده اید که روزانه چقدر هیزم در این کبابی ها استفاده می شود و چند درخت بلوط باید قطع شود تا این کبابی ها رونق داشته باشند؟»

ارزش بلوط ها برای حیات جوامع محلی

او درباره ارزش بلوط ها می گوید:« بلوط ها درختانی هستند که بی هیچ آبیاری وهیچ نگهداری و هیچ هزینه ای، زاگرس را و ایران مرکزی را قابل سکونت کرده اند. ما را از مُردن، بله دقیقا از مُردن در هجمه ریزگردها نجات داده اند. هر هکتارشان ۶٨ تُن گرد وغبار و آلاینده ها را در برگ های کرکین خود جای می دهند و از رسیدن آن به دستگاه تنفسی من و شما جلوگیری می کنند.»

محمدیان یادآوری کرد:« بلوط ها منبع آب شیرین زاگرس بوده و تا  2هزار مترمکعب آب در هر هکتار از آنها، آب ذخیره می شود. بلوطی که چند صد سال زمان لازم است تا تنومند شود و صدها سال است که زندگی عشایری به یمن وجود آنها در دل زاگرس و در سایه سار آنها تداوم داشته است و دارد برای کباب خوردن ما مردمان دارد از بین می رود. همین بلوط هایی که سال های جنگ پناهگاه بی کسی هایمان بودند و تن آنها هم با مهیب بمب و موشک لرزیده است. هنوز هم پناهگاه دلتنگی هایمان هستند به گواهی ترافیک سنگین روزهای تعطیل جاده هایمان. دانه های بلوط سال های سال غذای دام عشایر بوده است و در قحطی های قاجاری و رضا خانی حتی قوت مردمان منطقه بوده و از مرگ حتمی نجاتشان داده است.»

"آموزش" حلقه گمشده حفاظت در ایران

یکی از عمده ترین مسائل در از دست رفتن رویشگاه های ایران بی توجهی به بخش آموزش است. مخصوصا آموزش جوامع محلی حاشیه نشین جنگل. اما در ایران، تا صحبت از منابع طبیعی و محیط زیست و زاگرس و البرز و مازو و سرخ دار و بلوط می شود بحث "اعتبار حفاظتی" پیش می آید و اینکه دولت ها باید بودجه حفاظتی لازم را تامین کنند؛ غافل از آنکه حفاظت بدون آموزش و تغییر رویکرد دیگر بخش های دولت و تغییر در نگرش و سیاست گذاری، اثر چندان قابل توجهی بر منابع ملی نخواهد داشت.

وقتی دولت ها رویکرد خود را نسبت به توسعه با پایداری پیوند نزنند، چه فایده دارد میلیون و میلیاردها تومان را برای حفاظت و احیای جنگل های مان در غرب و جنوب و شمال کشور اختصاص دهیم و با خون جنگل بان های مظلوم، تک تک آنها را نگهداری کنیم؛ اما با صدور یک مجوز برای ساخت یک سد، گذر یک لوله گاز، ساخت یک کارخانه یا جاده و یا مجتمع گردشگری در دل جنگل و مرتع، بانی قطع و نابودی ده ها و صدها و گاه هزاران اصله از این درخت ها باشم و به حاشیه نشینان جنگل آموزش ندهیم تا جنگل ها را برای حیات خودشان حفظ کنند. زاگرسِ نیمه جان، بیشتر از بودجه، نیازمند توجه و درک مدیران، و تغییر رویکرد آنهاست و البته بودجه بیشتر برای حفاظت و آموزش.

روزی برای بلوط ها

 چند سالی است که فعالان محیط زیست منطقه زاگرس، روز هفتم فروردین ماه را به نام "روز پاسداشت جنگل‌های بلوط" نامگذاری کرده‌اند. این اقدام به دنبال بحرانی شدن وضعیت بلوط‌ های زاگرس در اثر بروز پدیده "زوال بلوط" و تأثیرهای مخرب ریزگردها و سایر عوامل انسانی و طبیعی تهدیدکننده درختان بلوط، به منظور جلب حمایت‌ها و مشارکت‌های مردمی برای حفظ این منابع صورت گرفته‌است.

در این روز مردم به هواداری از درختان بلوط به دل طبیعت می‌روند و با استفاده از نمادها و لباس‌های محلی و پلاکاردها و امثال آن می‌کوشند توجه عموم را به این منابع ارزشمند طبیعی کشور جلب کنند. چرا که منافع زیست محیطی و اکولوژیک جنگل‌های زاگرس غیرقابل تصور است و همین بس که ۴۰ درصد آب کشور از زاگرس تامین می‌شود و اگر بلوط ها بیشتر آسیب ببینند ریزگردهای بیشتری مهمان زاگرس نشینان خواهند شد و البته بلای جان آنها.

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.