آسیبهای روانی خانه نشینی کرونایی و ضرورت مقابله از آنها

کامبیز نوروزی*
آسیبهای روانی خانه نشینی کرونایی و ضرورت مقابله از آنها
معمولاً بحرانهای اجتماعی ، به دلیل ایجاد فشارهای روانی و عصبی بر روی مردم ، نتایج جرم زا دارند . در طول بحرانها یا پس از آنها رفتارهای نابهنجار یا حتی مجرمانه افزایش می یابند . این بحرانها در زمرۀ عوامل زمینه تولید اختلالهای روانی ، آسیب ها و جرائم محسوب می شوند.
چهارشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۸
ساعت ۱۱:۰۲
کد مطلب: ۲۶۰۶۶
Share
اسکان نيوز: شاید خیلی نیاز به تخصص علوم اعصاب و روان نباشد که شیوع کرونا ، موجب ایجاد برخی آثار روحی و روانی در جامعه نیز می شود . بخشی از این آثار مربوط به نگرانی از ابتلاست که ممکن است گریبان افراد را بگیرد . اما بخش دیگر آن ناشی از انزوا و عزلتی است که برای پیشگیری از سرایت کرونا به ناگزیر شاید بخشی از جمعیت را درگیر کند .

ازپی شیوع کرونا یکی از نکات مهم ایمنی که مطرح و عملی شده است ، کاسته شدن میزان رفت و آمدهای آدمهاست .

اغلب مراکز شغلی یا ساعات کار خود را کاهش داده یا بطور کلی تعطیل شده اند . مدارس و دانشگاهها تعطیل اند. سینماها ، کنسرت ها،تئاترها بسته شده اند . رستورانها و غذاخوریها خالی از مشتری اند . مسابقه های ورزشی متوقف اند .رفت و آمد مردم به مغازه ها به شدت کاهش یافته . حتی رفت و آمدهای دوستان و خویشاوندان بسیار کم شده است . همۀ اینها اقدامات و رفتارهای کاملاً درست و بجایی است که برای پیشگیری از سرایت و شیوع بیشتر کروناویروس انجام شده و باید بشوند . برای کاهش میزان شیوع ، مردم عموماً به خانه های خود پناه برده اند .

به این ترتیب کرونا غیر از حمله به سلامت جسمی آدمها ، آنها را به نوعی انزوا و عزلتی ناگزیر محکوم کرده است . این وضعیت تازه حدود یک هفته ای است که شکل گرفته  و بنا به برخی برآوردها احتمالاً تا میانه های اردیبهشت ماه ، یعنی حدود دوماه دیگرکم و بیش ادامه خواهد داشت .

در طول این مدت تقریباً بخش بزرگی از کارها و رفتارهایی که در معنابخشی زندگی مؤثر و مفیدند و اوقات زندگی را متنوع و رنگ آمیزی می کنند تعطیل و متوقف خواهند بود . می توان پیش بینی کرد که در طول این مدت زندگی خیلی از آدمها ، از کودک و پیر و جوان و زن و مرد، آهنگی یکنواخت و ملال آور و دشوار خواهد داشت . یک زندگی محصور و تکراری در فضاهای تکراری و چهره ها و آدمهای تکراری . حدوداً دوماهی زندگی اغلب خانواده ها ، به ناچار ، محصور در حصار خانه و آدمهای خانه خواهد بود .

باز هم می توان گمان برد که این زندگی محصور و تکراری به تدریج بر شرایط روحی و روانی خیلی از آدمها تأثیر فرساینده و مخربی داشته باشد . آستانۀ تحمل پائین می آید . روحیه ها کسل و ضعیف می شوند . شور زندگی کاسته می شود . بی حوصلگی غلبه می کند . بی انگیزگی تولید می شود و.... .

این عوامل ممکن است زمینه های برخی ناهنجاریها مانند پرخاشگری ، افسردگی و انواع اختلالها و آسیب های روانی ، مناقشه ها را فراهم آورند . خصوصاً باید این را هم در نظر داشت شرایط ناشی از بحران کرونا بر زندگی اقتصادی اقشار فرودست ، پیشه وران و صاحبان مشاغل خصوصی ، کارگران روزمزد هم اثر منفی شدیدی گذاشته و برای آنها مشکلات مهم اقتصادی فراهم می اورد . این نیز عاملی اضافه برای تولید مشکلات خلقی و روحی و روانی و رفتارهای نابهنجار بشود .

شاید در این ایام که بیشترین نیروها برای مقابله با آثار مرگزای کروناویروس صرف می شود ، سخن گفتن از آثار روحی و روانی ناشی از انزوای الزامیِ مقابله با کرونا قدری نامأنوس و بی نمک چلوه کند . یا ممکن است گفته شود از یک نظام حکمرانی که در مقابله با کرونا ویروس اینقدر دیرهنگام و بی سازمان و آشفته وارد شده است ، چگونه می توان انتظار داشت که چیزهایی مانند مشکلات روحی و روانی ناشی از کروناویروس را ببیند و بفهمد و مورد توجه قراردهد و برای مقابله با آن هم برنامه ریزی کند. اینها همه درست است ولی رافع مسئولیت نیستند.
   ستاد مبارزه با کرونا می بایست با دعوت از جامعه شناسان و روانپزشکان و روانشناسان و متخصصان رسانه ، بخشی از فعالیتهای خود را به شیوه های کاهش آثار روانی مزبور و ترویج آنها اختصاص دهد.

علاوه براین در این بحث ظرفیتهای رسانۀ تلویزیون بیشترین کاربرد را داشته باشد . این رسانه در هرحال نقش مهمی پرکردن اوقات فراغت مردم ایفا می کند .

تلویزیون ایران ، خصوصاً در این سالها بی اعتنا به سلیقۀ مخاطب ، از نظر حرفه ای بسیار تنزل یافته و مخاطبانش را بطور گسترده از دست داده است . اما لااقل برای دوسه ماه آینده می تواند با جذب برنامه سازان حرفه ای ، تولید یا خرید فیلم و دیگر برنامه های پرمخاطب و جذاب و متنوع توسط شخصیتهای هنرمند معتبر ، تااندازه ای تنوعی به شرایط محصور هفته های پیش رو در خانه ها بدهد .

شادی و شادمانی از ضروری ترین چیزهایی است که در این ایام مورد نیاز است . مردم خودشان به ابتکار خود ، در محیط وب خلاقیتهایی از این دست دارند . اما رسانۀ تلویزیون به شکلی بسیار مهمتر و فراگیرتر باید این سوژه را محور قرار دهد .

صدا و سیما لااقل برای دوسه ماه هم که شده است مردم و سلیقۀ مردم را به رسمیت بشناسد.

بالاخره اینکه چقدر خوب می شود اگر متخصان علوم اعصاب و روان ، از راههای مختلف ، از جمله در پیام رسانها ، توصیه ها و مشورتهایی مناسب ماههای محصور در خانه درخصوص نحوۀ مقابله با آثار روانی خانه نشینی اجباری ، پیش روی مردم بگذارند.

 

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.