گزارشی از بایدها و نبایدهای اجرای طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان

انتقال آب دریای خزر در مسیر نابودی تالاب‌های متصل به دریا و جنگل‌های هیرکانی

انتقال آب دریای خزر در مسیر نابودی تالاب‌های متصل به دریا و جنگل‌های هیرکانی
انتقال آب دریای خزر به سمنان، تالاب‌های متصل به این دریاچه و زیستگاه پرندگان، جانوران و آبزیان را در معرض خطر نابودی قرار می‌دهد و در مسیر انتقال آب به سمنان درختان ارزشمند جنگل‌های هیرکانی از بین می‌رود.
چهارشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۶
ساعت ۱۱:۵۹
کد مطلب: ۸۲۳۷
Share
اسکان نيوز: عیسی کلانتری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور صبح دوشنبه دوم بهمن ماه جاری در جلسه کارگروه آلودگی هوای تهران در جمع خبرنگاران گفت: با اصل طرح انتقال آب خزر به سمنان مخالفتی نداریم، اما اجازه شیرین‌سازی آب دریا در شمال را نمی‌دهیم و وزارت نیرو حق آبه این طرح را تخصیص داده است اما اجازه نمی‌دهیم آب دریا را در شمال شیرین و منتقل کنند و باید آب شور انتقال داده شود.

سوم بهمن ماه جاری همه اعضای مجمع نمایندگان مجلس مازندران در مخالفت با طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان نامه‌ای به رئیس جمهور ارسال کردند و در آن از دکتر روحانی خواستار جلوگیری از اجرای این طرح شدند.

و حال سئوال این‌جاست که آیا برخی از مسئولان می‌خواهند با گذاشتن مرهمی بر زخم سمنان، تیشه بر ریشه محیط زیست و اقتصاد مازندران، گیلان و گلستان بزند؟ این‌گونه قطعا حال امروز سمنان خوب می‌شود و حال فردای استان‌های شمالی کشور خراب ....

علی‌محمد شاعری، سخنگوی کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس اظهار کرد: خزر یک دریاچه بسته است و آستانه تحمل دریاچه‌ها در مقابل دستکاری‌های انسان بسیار پایین بوده و هر نوع دست‌اندازی به اکوسیستم‌های بسته مانند خزر موجب خسارت‌های جبران‌ناپذیری می‌شود.

وی افزود: برداشت آب از دریای خزر موجب افزایش شوری آب، پسروی آب دریای خزر، بهم خوردن اکوسیستم طبیعی، به خطر افتادن زیستگاه ماهیان و سایر موجودات زنده در دریای خزر، گرم شدن تدریجی آب و بهم خوردن زنجیره حیات در اکوسیستم با ارزش خزری می‌شود.

تکرار تجربه دردناک دریاچه ارومیه در شمال کشور با اجرای انتقال آب دریای خزر به سمنان

نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه خاطرنشان کرد: برداشت‌های بی‌رویه از آب دریای خزر موجب پسروی و خشک شدن دریا و تالاب‌های متصل به آن مانند میانکاله، فریدونکنار و انزلی می‌شود و اینگونه تجربه دردناک دریاچه ارومیه در شمال کشور تکرار می‌شود.

شاعری گفت: اجرای شبکه انتقال آب دریای خزر به سمنان از مسیر جنگل‌های بی‌نظیر هیرکانی موجب از بین رفتن بخش وسیعی از جنگل‌ها و درختان و در نتیجه خسارت به طبیعت و محیط زیست شمال کشور می‌شود که این اقدام نسنجیده به خطر افتادن اقتصاد، معیشت، محیط زیست و فرصت‌های اشتغال در شمال کشور را در پی دارد و زندگی مردم این منطقه را به مخاطره می‌اندازد.

تذکر نمایندگان شمال کشور به رئیس جمهور/ دکتر روحانی باید تجدیدنظر کند

وی با تاکید بر این‌که مخالف شدید انتقال آب دریای خزر به سمنان هستم، افزود: با هر گونه اقدام در این خصوص مخالفت می‌کنم و سایر نمایندگان شمال کشور و حتی نمایندگان غیرشمالی نیز با این اقدام نسنجیده مخالف هستند و در این باره تذکر جدی به ریاست جمهور دادیم که امیدواریم دکتر روحانی در این باره تجدید نظر کند و اجازه اجرای پروژه را به مسئولان زی‌ربط ندهد در غیر این صورت نمایندگان مجلس به وظیفه خود عمل می‌کنند.

سخنگوی کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس بیان کرد: برای برون رفت از بحران خشکسالی در بخش مرکزی ایران و از جمله سمنان باید با استفاده از فن‌آوری‌های نوین و انجام پژوهش‌های کاربردی به سمت توسعه سازگار با محیط زیست برویم یعنی کشاورزی را متناسب با شرایط اقلیمی کویر انجام دهند.

شاعری خاطرنشان کرد: استفاده از روش‌های کشت گلخانه‌ای، توسعه ارقام سازگار با شرایط کم آبی، استقرار صنایعی با نیاز کم آب، افزایش بهره‌وری از آب در مناطق کویری و بیابانی، توسعه روش‌های نوین آبیاری و هوشمند کردن مصرف آب در بخش‌های مختلف کشاورزی، صنعت و مصارف خانگی، تصفیه و بازچرخانی کامل فاضلاب شهری و روستایی و استفاده مجدد آن در بخش های کشاورزی و خدمات شهری و غیر شرب از جمله راهکارهای مدیریت منابع آبی و بهبود کم آبی در استان‌های مرکزی است.

شبکه انتقال آب خلیج فارس به استان‌های مرکزی تا سمنان ادامه یابد

وی یادآور شد: استفاده از آب شیرین شده خلیج فارس که هم اکنون این پروژه بزرگ در استان هرمزگان تا یزد و کرمان با حدود 5 هزار میلیارد تومان اعتبار در حال اجرا است و تا کنون 40 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است که می@توانیم این شبکه انتقال آب را تا تهران و سمنان ادامه دهیم.

نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه تصریح کرد: از آن‌جایی که خلیج فارس به دریای آزاد متصل است اثرات زیست محیطی شیرین‌سازی آب در خلیج فارس به مراتب کمتر از دریای خزر بوده و آسیب چندانی به اکوسیستم دریای آزاد وارد نمی‌کند اما از آن‌جایی که خزر یک دریاچه بسته است و میزان خودپالایی آن بسیار پایین بوده هر گونه دستکاری موجب آلودگی شدید و بهم خوردن اکوسیستم طبیعی و در نهایت خشک شدن تدریجی خزر می‌شود در حالی که بسیاری از کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در چند سال اخیر اقدام به برداشت و شیرین سازی آب خلیج فارس کردند و ما نیز می‌توانیم آب مورد نیاز بخش مرکزی ایران از جمله سمنان، کرمان، یزد، اصفهان و تهران را با ادامه پروژه انتقال آب خلیج فارس به بخش مرکزی، تامین کنیم .

انتقال آب دریای خزر به سمنان موجب تبخیر و هدررفت آب می‌شود

فاطمه کاردل، عضو هیات علمی گروه علوم محیط زیست دانشگاه مازندران بابلسر  اظهار کرد: با اجرای پروژه انتقال آب دریای خزر به سمنان کاملا مخالف هستم زیرا خزر یک دریاچه بسته است و به آب های آزاد راه ندارد و قطعا اجرای این پروژه تبعات زیست محیطی بسیاری به همراه دارد و از طرفی در مسیر انتقال از ارتفاع پست دریا به سمت ارتفاعات کوه می‌رود تا به استان سمنان برسد و بخشی از این آب تبخیر می‌شود که موجب هدر رفت آب است و از سویی دیگر پمپاژ آب دریا بسیار هزینه بردار است و انرژی بسیاری مصرف می‌کند.

وی افزود: در تابستان سال جاری سطح آب تالاب میانکاله بسیار پایین آمده و بخشی از مساحت آن نیز خشک شده و با توجه به وضعیت بحرانی تالاب میانکاله و تالاب‌های دیگری که به دریای خزر متصل هستند انتقال آب دریای خزر به سمنان خطر بزرگی برای حیات جانوران و آبزیان که در این زیست کره زندگی می‌کردند، محسوب می‌شود.

کاهش گونه‌های زنجیره غذایی دریایی و احتمال انقراض ماهیان خزری

کاردل خاطرنشان کرد: در حال حاضر نیز وضعیت دریای خزر خوب نیست زیرا در طی 20 سال اخیر جمعیت زئوپلانکتون‌ها که از زنجیره‌های غذایی انواع ماهی‌ها و به ویژه ماهیان خاویاری هستند کاهش یافته و زمانی که جمعیت زنجیره غذایی دریا کاهش یابد به تبع انواع ماهیان دستخوش کاهش جمعیت و حتی انقراض می‌شوند.

عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه مازندران گفت: آب دریای خزر لب شور است و زمانی که در پروژه انتقال آب دریای خزر به سمنان از دستگاه‌های آب شیرین کن در مجاورت دریا استفاده شود و نمک‌ها به دریا بازگردد موجودات ریز نمی‌توانند در برابر شوری بیش از حد دوام بیاورند و تنوع زنجیره غذایی دریا همچنان کاهش پیدا می‌کند و همین چند گونه باقی مانده از بین می‌روند و ممکن است مجری این پروژه بخواهد آب را برداشت کند و پس از شیرین کردن آب، شوری را وارد دریا نکند و از آن نمک استحصال کند که البته این کار نیز سخت است و نیاز به بررسی دارد.

این استاد محیط زیست دانشگاه با بیان این‌که با مکش و پمپاژ آب موجودات دریا به سمت دستگاه آب شیرین کن و کانال انتقال آب می‌روند و ماهی‌ها آسیب می‌بینند، افزود: باقی مانده جنگل‌های هیرکانی که بخش زیادی از این جنگل‌های ارزشمند در طی سال‌ها در اثر تغییر کاربری زمین‌ها، جاده سازی، شهرسازی و کشاورزی از بین رفته است و مسیر انتقال آب از این جنگل‌های ارزشمند عبور می‌کند و به اکوسیستم‌های جنگلی آسیب وارد می‌شود.

احتمال تغییر اقلیم استان‌های شمالی کشور

وی با اشاره به این‌که با انتقال آب دریای خزر به سمنان سطح آب دریا کاهش پیدا می‌کند و در نتیجه در استان‌های شمالی کشور تغییر اقلیم به وجود می‌آید، بیان کرد: با اجرای این پروژه طی چند سال آینده فاصله شهرهای ساحلی از دریا دورتر می‌شود و همچنین آب دریا از اسکله‌هایی که بنادر استان‌های شمالی احداث کردند فاصله گرفته و کشتی‌ها به گل می‌نشیند که باید اسکله‌های جدید احداث شود و همچنین نیروگاه برق شهید سلیمی نکا که کنار دریا واقع شده با دورتر شدن از دریا متحمل خساراتی می‌شود.

کاردل یادآور شد: فوک خزری جز گونه‌های در معرض خطر انقراض است که سالانه به سمت ساحل دریای مازندران می‌آیند و با تبخیر آب، کاهش سطح، حجم و عمق آب دریا و افزایش شوری آب؛ خطراتی حیات فوک خزری را تهدید می‌کند.

ادامه شبکه انتقال آب خلیج فارس به استان‌های مرکزی کشور بلی یا خیر؟

عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه مازندران در مورد پروژه انتقال آب خلیج فارس به استان‌های مرکزی کشور، اظهار کرد: هر چند خلیج فارس به آب‌های آزاد متصل است اما این خلیج عمق زیادی ندارد و به ویژه در سال‌های اخیر کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بهره‌برداری‌های بی‌رویه ای از جمله پروژه آب شیرین کن، خشک کردن بخشی از دریا برای گسترش ساحل خود، شهرک سازی و ایجاد جزایر مسکونی را انجام دادند به همین دلیل اگر ایران نیز بخواهد از آب خلیج فارس بیش از اندازه برداشت کند اثرات سو زیست محیطی آن تا چند دهه آینده در منطقه جنوب کشور نمود پیدا می‌کند.

این استاد دانشگاه گفت: با توجه به تبخیر بالای خلیج فارس باید محاسبات دقیق علمی صورت گیرد که تا چه میزان حجم آب خلیج فارس را می‌توان برداشت کرد تا تهدیدی متوجه آن نباشد و همچنین باید بررسی کارشناسی شود که آیا می‌توان شبکه انتقال آب خلیج فارس به یزد و کرمان را ادامه داد و به سمنان منتقل کرد؟ و باید دید در مقابل هزینه هنگفت این پروژه با توجه به مسیر طولانی انتقال آب از خلیج فارس تا سمنان که قطعا تبخیر و هدر رفت انرژی صورت می‌گیرد آیا نتیجه اثربخشی دارد؟

گام نخست در مدیریت منابع آب؛ فرهنگ سازی مصرف بهینه

کاردل با تاکید بر استفاده از راهکارهای جایگزین برای پروژه انتقال آب دریای خزر به سمنان، عنوان کرد: کشورهای پیشرفته و حتی کمترتوسعه یافته دنیا راهکارهایی را در زمینه حفظ منابع آبی انجام دادند که باید از آن‌ها الگوبرداری شود و در گام نخست فرهنگ‌سازی مصرف آب را باید با استفاده از رسانه ملی و دیگر رسانه‌ها و حتی از طریق مدارس و دانشگاه‌ها در مردم ایران نهادینه کنیم که متاسفانه این امر مهم در کشور مغفول واقع شده است.

وی ادامه داد: تصفیه و بازچرخانی فاضلاب، مدیریت بهتر آبخیزداری و جمع‌آوری آب‌های سطحی و رودهای فصلی، تولید محصولات کشاورزی با مصرف کم آب، نظارت و جلوگیری از احداث چاه‌های آب غیرمجاز، جلوگیری از برداشت دوباره برنج در استان‌های شمالی، کشت نکردن اقلام غیراستراتژیک کشاورزی، کشاورزی فراسرزمینی و اجاره زمین در کشورهای پرآب، کشاورزی با روش آبیاری قطره‌ای، باروری ابرها در مناطق کویری، جیره‌بندی و تعیین سرانه مصرف آب در بخش‌های مختلف، گذاشتن جریمه‌های سنگین برای صنایع مختلف در استان‌های مرکزی و کنترل مصرف آب خانگی از جمله راهکارهای مدیریت منابع آبی کشور است که با اجرای صحیح آن بخش بزرگی از مشکلات کمبود آب در استان‌های مرکزی حل می‌شود.

عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه مازندران خاطرنشان کرد: باید جریمه‌ای برای کشاورزان و باغدارانی که به منظور تولید محصول بیشتر مصرف بی‌رویه آب انجام می‌دهند و کسانی که چاه آب غیرمجاز حفاری می‌کنند؛ وضع شود و از طرفی آن‌ها را برای تولید محصولاتی که نیاز به آب کمتری دارد تشویق و بازار فروش برای آن‌ها فراهم کنند.

کاردل گفت: در حال حاضر در کشور از آب برای تولید برق استفاده می‌شود در حالی که در فصل‌های گرم سال تابش نور خورشید در ایران شدید است و می‌توان از انرژی خورشیدی بهره برد.

لزوم وضع قانون سخت گیرانه برای مصرف آب و مسائل زیست محیطی در ایران

وی افزود: در ایران اکثر مردم عمق بحران آب را درک نکردند و هنوز آب شرب را برای شستن ماشین به راحتی راهی فاضلاب می‌کنند در حالی که بسیاری از کشورهای پرآب دنیا مردم فرهنگ استفاده بهینه از آب را می‌دانند و عملی می‌کنند که البته فرهنگ‌سازی با یک قانون سخت‌گیرانه باید آغاز شود در حالی که در ایران قانون سخت‌گیرانه وجود ندارد و جریمه‌های مسائل زیست محیطی بالا نیست و اگر هم وجود دارد مسئولان در اجرای آن جدی نیستند.

این استاد دانشگاه ابراز عقیده کرد: شاید تا 10 سال آینده جنگ آب در میان استان‌های ایران به وجود بیاید زیرا سرزمینی که آب نداشته باشد در همه زمینه‌ها فلج می شود در همین راستا بخشی‌نگری‌ها در مدیریت باید از بین برود و متخصصان در همه زمینه‌ها جمع شوند و راهکار علمی و اقتصادی ارائه دهند زیرا فردا دیر است و باید از همین امروز راهکارهای صحیح و طولانی مدت برای مدیریت آب در سطح همه استان‌های کشور اجرا شود.

عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه مازندران با اشاره به این‌که "خشت اول گر نهد معمار کج تا ثریا می‌رود دیوار کج"، تاکید کرد: برداشت جنگل‌ها، برداشت آب‌های زیرزمینی و سدسازی‌های بی‌رویه نمونه‌ای از اقدامات شتاب‌زده‌ای که در چند سال گذشته صورت گرفته است و امروز نتیجه آن‌ها را می‌بینیم و همیشه از راهکارهای شتاب‌زده و تصمیم‌های عجولانه بیشترین آسیب‌ها به کشور وارد شده است و قطعا فرهنگ‌سازی مصرف بهینه آب بسیار راهکار آسان، ارزان و بی‌خطرتر نسبت به راه‌حل‌های دیگر است.

اجرای راه‌حل کوتاه مدت، گسترش مشکل کم‌آبی در همه استان‌ها

کاردل گفت: انتقال آب دریای خزر به سمنان یک راه حل کوتاه مدت برای مشکل کم آبی استان سمنان است که اگر اجرا شود شاید تا 10 سال آینده سمنان و سه استان شمالی همه با هم با مشکل کم آبی، خشکسالی و تغییر اقلیم مواجه شوند و در واقع مشکل کوچک امروز را وسعت می‌دهند و در دهه آینده به مشکلی حل نشدنی تبدیل می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: امروز که مردم سمنان و استان‌های مرکزی امید دارند آب دریای خزر یا خلیج فارس به استان آن‌ها انتقال پیدا کند قطعا روند فرهنگ‌سازی مصرف بهینه آب در آن‌ها کندتر می‌شود اما اگر متوجه عمق بحران آب در منطقه خود شوند قطعا مجبور به مراعات کردن در مصرف آب و استفاده از راهکارهای جایگزین می‌شوند.
مرجع: ایسنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
کل نظرات : ۱
منتشر شده : ۰
در صف انتظار : ۱
غیر قابل انتشار : ۰