خشکی گریبانگیر تالاب‌های گلستان شد

طرح مدیریت زیست بومی تالاب‌های گلستان چشم انتظار تصویب

طرح مدیریت زیست بومی تالاب‌های گلستان چشم انتظار تصویب
خشکی گریبانگیر تالاب‌های گلستان شده و کارشناسان اجرای طرح مدیریت زیست‌بومی تالاب‌ها را راهکار نجات می دانند، طرحی که پس از گذشت یکسال هنوز چشم انتظار تصویب در شورای برنامه ریزی است.
پنجشنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۶
ساعت ۱۱:۵۱
کد مطلب: ۵۴۷۶
Share
اسکان نيوز: آلاگل، آلماگل، آجی‌گل و گمیشان جز تالاب‌های بین‌المللی استان گلستان هستند که در سال‌های اخیر به ویژه در تابستان گذشته به دلیل شرایط اقلمی حاکم در منطقه و خشکسالی تا مرز بحران خشکی پیش رفته و وسعت آن‌ها به شدت کاهش یافته است.

مجموعه تالاب‌ های شمال استان (آلاگل با مساحت دو هزار و ۵۰۰ هکتار بزرگ‌ترین تالاب این مجموعه و آلماگل با مساحت ۲۰۷ هکتار کوچک‌ترین تالاب و آجی‌گل با مساحت ۳۲۰ هکتار) جزو تالاب‌های بین‌المللی و درون ‌خشکی محسوب می‌شوند که به عنوان چهل و نهمین تالاب‌‌های اضافه ‌شده به فهرست تالاب‌‌های مهم بین ‌المللی (فهرست رامسر) در تاریخ دوم تیر ۱۳۵۴ در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌‌اند.

تالاب بین‌المللی گمیشان هم با ۲۰ هزار هکتار وسعت در شمال غربی استان گلستان واقع شده و در فهرست تالاب‌های ساحلی کشور قرار دارد.
 
۱۲ مهرماه امسال معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست کشور که برای شرکت در آیین معارفه مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گلستان به استان سفر کرده بود در جمع خبرنگاران از خشک شدن ۸۰ درصد تالاب‌های کشور خبر داد.



حمید ظهرابی با بیان این‌که در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور تالاب‌ها در شرایط بحرانی هستند، احیا تالاب‌ها و مدیریت منابع آب را یکی از اولویت‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست دانست.

تالاب ساحلی گمیشان هم آب ندارد

وضعیت تالاب‌های استان گلستان را از مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گلستان جویا شدیم و امیر عبدوس،  اظهار کرد: تالاب‌های بین‌المللی استان گلستان هم به همان وضعیت تالاب‌های داخلی مبتلا هستند و حتی تالاب‌های ساحلی دریای خزر هم میانکاله و هم گمیشان به دلیل عقب‌نشینی آب دریا با کم‌آبی مواجه‌اند.

وی افزود: میانکاله کم‌آب شده و گمیشان هم کاملا خشک است و بستر تالاب گمیشان آبی ندارد.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گلستان گفت: با این شرایط کارشناسانی که مطالعات دریای خزر را انجام می‌دهند و همکاران ما در سازمان حفاظت محیط‌زیست معتقدند آب دریای خزر امسال ۱۱ سانت بالا آمده است و دوره پایین رفتن آب طی شده است.

وی با با بیان این‌که امیدواریم این گمانه‌زنی‌ها صحت داشته باشد و مجدد باعث احیا تالاب‌های ساحلی استان بشود، ادامه داد: مجموعه تالاب‌های آلاگل، آلماگل و آجی‌گل که آب آن‌ها از سد دانشمند تغذیه می‌شده، آن‌ها هم به دلایلی که همه استحضار دارند کم‌آب هستند و کم‌آبی مثل همه تالاب‌های داخلی کشور شامل حال آن‌ها هم می‌شود.

وی بدون اشاره مستقیم و روش به دلایل کم‌آبی مجموعه تالاب‌های سه گانه استان، به راهکار نجات کم‌آبی تالاب‌های استان اشاره کرد و گفت: تقریبا جواب مسئله روشن است و مدیریت منابع آب راهکار نجات تالاب‌ها از این معضل است.

عبدوس تصریح کرد: عمده مصرف آب در کشور در بخش کشاورزی اتفاق می‌افتد و به نوعی باید مصارف آب کشاورزی با تغییر الگو کشت و مدیریت الگو کشت و تغییر روش‌های آبیاری اصلاح شود.

سهم محیط‌زیست از تخصیص منابع آب جدا شود

وی با تاکید بر این‌که سهم محیط‌زیست از تخصیص منابع آب باید جدا شود و به موقع تخصیص یابد، خاطرنشان کرد: در خصوص تالاب‌های ساحلی گلستان هم قطعا باید منتظر بالا آمدن آب دریای خزر باشیم وگرنه چاره کار دست ما نیست و با مدیریت منابع آب هم نمی‌توانیم تالاب‌ها را احیا کنیم.


مدیرکل حفاظت محیط‌زیست گلستان بر مدیریت منابع آب و تخصیص به موقع حقابه تالاب‌ها تاکید دارد و قطعا پاسخ آب منطقه‌ای گلستان می‌توانست به روشن شدن این موضوع که حقابه سالانه تالاب‌ها چقدر است و چه بخشی از آن تخصیص می‌یابد کمک کند، اما روابط عمومی آب منطقه‌ای گلستان با استناد به برخی از نامه‌های محرمانه ارسالی به آن شرکت دادن اطلاعات و اخبار در خصوص آب‌های مرزی را ممنوع دانست.

اما اردیبهشت ‌ماه سال گذشته پس از دو سال و با برگزاری چهار کارگاه و نشست مشورتی با حضور تمام ذی‌نفعان سه استان (خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان) کار تدوین برنامه مدیریت زیست ‌بوم تالاب‌های گلستان به پایان رسید.

برنامه ‌ای که به نظر می ‌رسید بنا دارد با تغییر نگاه نسبت به گذشته، حفاظت و بهره ‌برداری از تالاب‌های استان را که در غربی‌ترین محدوده حوضه آبریز اترک در شمال استان گلستان قرار دارند، هم ‌راستا کند.

طرحی که در آن هم وضعیت فعلی تالاب‌های استان دیده شده بود و هم راهکارهای نجات و احیا تالاب‌ها از بحران‌ها که خشکی یکی از آن‌هاست دیده شده است، از مشاور فنی برنامه مدیریت زیست‌بومی تالاب‌های استان آخرین وضعیت اجرای این طرح را پرسیدیم و مزدک دربیکی، گفت: طرح مدیریت زیست‌بوم تالاب‌ها روشی است که صندوق توسعه سازمان ملل (UNDP) با حمایت مالی دولت ژاپن در ایران انجام می‌دهد.

وی با یادآوری این‌که این طرح چندین سال است در کشور انجام می‌شود و تا یکی دو سال آینده هم تمدید شده است، افزود: برای اجرای طرح حفاظت تالاب‌های ایران دبیرخانه طرح در کشور و همچنین در استان‌هایی که دارای تالاب هستند، دبیرخانه استانی فعال است.

مشاور فنی طرح مدیریت زیست‌بومی تالاب‌های استان یادآور شد: تالاب های سه گانه (آلماگل، آلاگل و آجی گل) جزو مجموعه تالاب‌هایی در کشور بودند که باید برای آن طرح مدیریت زیست‌بومی تهیه می شد که از سه سال قبل این کار آغاز شده و به اتمام رسید.

طرح علاف تصویب در استانداری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی

وی با بیان این‌که این طرح چندین ماه (حدود هشت یا ۹ ماه) علاف تصویب در استانداری و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان است، ادامه داد: این طرح باید در شورای برنامه‌ریزی استان مطرح و تصویب شود و طرح خروجی آن در قابل کتاب دو زبانه (انگلیسی و فارسی) منتشر شود.


این دکترای محیط‌زیست و عضو هیات‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی اضافه کرد: در این طرح چندین کار انجام می‌شود که یکی از آن‌ها طرح جامع مدیریت حوزه آبریز تالاب‌هاست که طرح آن مصوب شده است.

وی تصریح کرد: چون تالاب‌های ما در حوزه آبریز اترک هستند و یکی از بحران‌های اصلی ما که باعث خشک شدگی تالاب‌ها شده از قِبَل سدسازی‌های انجام شده در خراسان شمالی و آوردهای آب اترک است، در تدوین این طرح تمام ذی‌نفعان (سازمان‌های دولتی و غیردولتی ومردم محلی) مشارکت داشته‌اند و این طرح با بحث و تبادل نظر و کارکارشناسی در نهایت تدوین شده است.

عضو هیات تحریریه نشریه علمی بین‌المللی «مجله توسعه پایدار» کانادا از حضور تمام ذی‌نفعان سه استان در کارگاه مشورتی تدوین طرح مدیریت زیست‌بومی تالاب‌های گلستان به عنوان یک حُسن بزرگ نام برد و خاطرنشان کرد: تمام میکانیزم‌های برنامه‌ریزی و مدیریت برای حفاظت از تالاب‌ها در این طرح پیش‌بینی شده است.

دربیکی با یادآوری این‌که مطالعه پایه تالاب‌ها و ارزیابی وضعیت تالاب‌های استان در این طرح به طور تکنیکال و فنی انجام شده است، بیان کرد: اگر این طرح (طرح مدیریت زیست‌بومی تالاب‌های گلستان) مصوب شده و به همه دستگاه‌های اجرایی استان برای اجرا ابلاغ شود می‌توان امید داشته باشیم تالاب‌های گلستان از این وضعیت بحرانی نگوییم بلکه وضعیت نامناسب که در خور تالاب‌ها نیست نجات می‌یابند.

وی تاکید کرد: سایر برنامه‌ها در خصوص تالاب‌های استان مقطعی و مُسَکِن است و نمی‌تواند تالاب‌های ما را نجات دهد ما به طرح مدیریتی جامع نیاز داریم که خوشبختانه تدوین شده و باید هرچه زودتر تصویب و برای اجرا ابلاغ شود.



دربیکی گفت: در این طرح خشکسالی و وضعیت آبی تالاب‌ها دیده شده، این‌که چه میکانیزم‌هایی در برنامه باید باشد و چه دستگاه‌هایی در بحث آب تالاب‌ها دخیل هستند، مسئولیت با کیست، مطالعه حقابه تالاب‌ها که سال گذشته تصویب شده و حداقل نیاز آبی تالاب‌ها در آن مشخص شده و ... در این طرح دیده شده است.

آن‌چه مسلم است جلوگیری از بدتر شدن وضعیت موجود تالاب‌های استان  نیاز به ابزار مدیریتی دارد که این ابزار مدیریتی همان طرح مدیریت زیست‌بومی تالاب هاست که تدوین شده و باید با فوریت به تصویب رسیده و ابلاغ و اجرا شود و به نظر می‌رسد باید با پیگیری‌های اداره کل حفاظت محیط زیست و توجه ویژه استانداری و مدیریت و برنامه‌ریزی گلستان به زودی مصوب شود.
مرجع: مهر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.