قرق شکنی و ترویج گردشگری عشایری

قرق شکنی و ترویج گردشگری عشایری
قرق شکنی به عنوان یک سرفصل برجسته و ریشه دار در زندگی دامداران مازندران ، حکایت سنت فراموش شده سازگار کردن زندگی با طبیعت است که در سال های اخیر سر از غبار فراموشی بیرون آورده است.
دوشنبه ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۷
ساعت ۱۲:۰۶
کد مطلب: ۱۰۶۷۰
Share
اسکان نيوز: همه ساله در فصل بهار وقتی که طبیعت سرسبز مازندران به روزهای پایانی بهشتی ترین ماه سال یعنی اردیبهشت می‌رسد، مراتع ییلاقی استان بر روی دام‌های سبک و سنگین دامداران سنتی گشوده می‌شود و مازندرانی‌ها به این جابه‌جایی دام و تعلیف آن‌ها در مرتعی پر از علوفه که دستکم هشت ماه دست نخورده باقی مانده بود، قرق شکنی می‌گویند.

قرق به معنا بستن مراتع به روی دام هاست و قرق شکنی نیز به باز شدن مراتع برای چرا دام‌ها گفته می‌شود.
قرق شکنی از سنت‌های دیرینه دامداران در مازندران است که در مناطق ییلاقی و کوهستانی با برگزاری آئین‌های خاصی آغاز می‌شود.

مراتع مناطق ییلاقی همه ساله در فصل پائیز به منظور ایجاد تعادل بین ظرفیت مراتع و تعداد دام‌ها و همچنین حفظ پوشش گیاهی، بر روی دام‌ها بسته می‌شود و پس از رشد کافی گیاهان در اواخر ماه اردیبهشت یا اوایل خرداد گشوده می‌شود.

زمان آغاز چرای دام‌ها در مناطق ییلاقی بر اساس پروانه چرای دامداران، شرایط رویش گیاهی منطقه و همچنین تغییرات جوی و آمادگی مراتع بنا به تشخیص اداره منابع طبیعی و هماهنگی با دامداران تعیین می‌شود.

اگر چه تمامی مناطق مازندران از منتهی الیه غرب در رامسر گرفته تا آخرین نقطه شرق در گلوگاه، دارای مناطق و مراتع ییلاقی خاص خود هستند، ولی سنت قرق شکنی در بسیاری از این مناطق طی دو سه دهه گذشته به فراموشی سپرده شده بود.

احیا این سنت از اواخر دهه 80 در مناطقی از مرکز مازندران در دستور کار قرار گرفت و به نظر می‌رسد با گذشت زمان در سال سرایت به سایر مناطق است.

شهرستان سوادکوه در مرکز مازندران، یکی از مهم‌ترین کانون‌های دامداری سنتی استان به شمار می‌رود و به همین دلیل نیز سنت قرق شکنی در این منطقه بیش از سایر مناطق در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است.

امسال مراسم قرق شکنی در این منطقه عصر دیروز یکشنبه با برگزاری آیین ویژه که در آن جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی حضور داشتند، برگزار شد.

رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سوادکوه در این مراسم گفت که قرق شکنی در این شهرستان از سال 89 با همت این اداره، انجمن صنفی و شرکت تعاونی مرتعداران احیا شد و از آن پس همه ساله برگزار می‌شود.

محمدرضا احمدی افزود: امسال بیش از چهار هزار هکتار از مراتع ییلاقی منطقه برای تعلیف تابستانی دام‌های دامداران سنتی قرق شده بود.

وی هدف از مراسم قرق شکنی را رعایت حقوق عرفی مرتع و کاهش تخلفات اعلام کرد و گفت که امسال بیش از 96 درصد از دامداران بموقع وارد مرتع شده‌اند در حالی که در سال 90 تنها 30 درصد از دامداران از این کار استقبال کرده بودند.

احمدی علت استقبال روز افزون دامداران در رعایت حقوق عرفی مرتع و پرهیز از تخلف را پا بر جا ماندن روند احیا سنت قرق شکنی اعلام کرد.

وی با اظهار این که در شهرستان سوادکوه بیش از 43 هزار هکتار مرتع وجود دارد، گفت: در این شهرستان یکهزار و 717 بهره‌بردار در قالب 6 شرکت تعاونی با یک انجمن صنفی مرتع‌داری می‌کنند.

احمدی همچنین به خشکسالی در مراتع و رعایت نکات فنی تاکید کرد و افزود: طرح تلفیقی و تشویقی را برای دامدار در نظر گرفته‌ایم تا دامدار علاوه بر دامداری به کشت گیاهان دارویی هم بپردازد.

قرق شکنی و ترویج گردشگری عشایری

رئیس اداره امور عشایری جهاد کشاورزی مازندران هم در این مراسم یکی از برنامه های مهم این اداره را برای تقویت و کمک به معیشت دامداران، گسترش گردشگری عشایری معرفی کرد و گفت: از دامداران می‌خواهیم در منطقه‌ای که دارای استعداد گردشگری است، با ارائه طرح ، در سامانه ' کارا ' ثبت نام کنند.

سامانه کارا با هدف ایجاد اشتغال فراگیر در مناطق روستایی و عشایر و شهرهای زیر 10 هزار نفر از دی ماه سال گذشته آغاز به کار کرد و افرادی که دارای طرح‌های اشتغالزا باشند با ثبت نام در این سامانه در کوتاه ترین مدت تسهیلات کم بهره دریافت می‌کنند.

سیدصمد کاظمی، گردشگری عشایری را یکی از شاخه‌های با اهمیت گردشگری معرفی کرد و افزود: متقاضیان با ارائه طرح می‌توانند از تسهیلات ارزان قیمت با سود ٦ درصد برخوردار شوند.

وی گفت: گردشگری عشایری از طریق جذب توریست کمک می‌کند تا دامدار بتواند محصولات خود را به فروش برساند.

رئیس اداره امور عشایری جهاد کشاورزی مازندران همچنین از دامداران خواست تا کشت گیاهان دارویی را هم برای افزایش درآمد و تقویت معیشت خود در دستور کار قرار دهند.

وی با تاکید بر این‌که کشت گیاهان دارویی می‌تواند منبع درآمدزایی خوبی برای دامداران باشد، همچنین از دامداران خواست تا نسبت به بهره‌گیری از بیمه عشایری هم اقدام کنند.

کاظمی از استقبال اندک دامداران از بیمه عشایری انتقاد کرد و گفت که شرکت تعاونی امور عشایری بویژه در استان راه‌اندازی شده تا دامدار از این بیمه که هیچ گونه محدودیت سنی برای آن وجود ندارد، استفاده کنند.

حفظ مراتع، اولویت مهم قرق شکنی

سرپرست معاونت فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران منطقه‌ساری هم با بیان این‌که اولویت اصلی این اداره کل حفظ مراتع با پوشش‌های گیاهی مناسب است، گفت: حفظ مراتع باعث ماندگاری خاک و تداوم دامداری برای نسل‌های آینده خواهد شد.

اسماعیل مختارپور همچنین حفظ مراتع را نیازمند توانمندسازی دامداران دانست و افزود: طی چند سال گذشته طرح‌های چند منظوره را برای مرتع‌داری لحاظ کرده‌ایم که با توجه به ظرفیت و قابلیت‌ها در مراتع اجرا می‌شود تا به دامدار فشار کمتری وارد شود.

وی با اعلام این‌که یکی از برنامه‌های اساسی باید حفظ منابع آبی باشد، گفت: مهم‌ترین فاکتور در این زمینه پوشش گیاهی مراتع است.

مختار پور با بیان این‌که در گذشته قرق شکنی و ورود دام به مراتع با دقت انجام نمی‌شد، گفت: هم اکنون این مراسم با برنامه‌ریزی مناسب در حال انجام شدن است و مرتع‌داران به این بینش رسیده‌اند که باید مراتع خود را حفظ کنند.

بر اساس آمارهای رسمی حدود 648 هزار هکتار جنگل و 908 هزار هکتار مرتع از گلوگاه تا علمده نور تحت حوزه استحفاظی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران منطقه ساری قرار دارد. در استان مازندران دو اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری در ساری و نوشهر مستقر است.
مرجع: ایرنا

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط “اسکان نیوز” در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیرمرتبط باشد منتشر نخواهد شد.